Capital controls – 11 χρόνια από τη νύχτα που πάγωσε το τραπεζικό σύστημα

Τον Ιούνιο του 2015, στο αποκορύφωμα της διαπραγμάτευσης της ελληνικής κυβέρνησης με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και λίγες ημέρες πριν από το δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου, επιβλήθηκαν έκτακτα περιοριστικά μέτρα στο τραπεζικό σύστημα.

Με απόφαση της τότε κυβέρνησης του Αλέξη Τσίπρα, οι τράπεζες τέθηκαν σε καθεστώς αργίας από τις 29 Ιουνίου, ενώ καθιερώθηκαν όρια στις αναλήψεις μετρητών από τα ΑΤΜ, τα οποία περιορίστηκαν στα 60 ευρώ ημερησίως. Παράλληλα, μπήκαν αυστηροί έλεγχοι στις μεταφορές χρημάτων στο εξωτερικό, με στόχο να αποτραπεί η εκροή κεφαλαίων και να διασφαλιστεί η λειτουργία του τραπεζικού συστήματος.

Το μέτρο αποφασίστηκε μετά το αδιέξοδο στις συνομιλίες για την ολοκλήρωση του τότε προγράμματος χρηματοδότησης και την αδυναμία περαιτέρω στήριξης ρευστότητας από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μέσω του έκτακτου μηχανισμού. Η κυβέρνηση το είχε παρουσιάσει ως αναγκαία κίνηση για την αποφυγή κατάρρευσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Η καθημερινότητα των πολιτών άλλαξε απότομα: ουρές στα ΑΤΜ, περιορισμένη πρόσβαση σε μετρητά και δυσκολίες στις συναλλαγές έγιναν εικόνες της περιόδου. Τα τραπεζικά καταστήματα επαναλειτούργησαν στις 20 Ιουλίου 2015, όμως οι περιορισμοί στις κινήσεις κεφαλαίων καταργήθηκαν σταδιακά, με την πλήρη άρση τους να έρχεται το 2019.

Τα capital controls έμειναν ως ένα από τα πιο έντονα σημεία της περιόδου της οικονομικής κρίσης, με σημαντικό αποτύπωμα στην οικονομία και την εμπιστοσύνη των πολιτών στο τραπεζικό σύστημα.