Έξι χρόνια gov.gr: Εξοικονομήθηκαν ετησίως 562 εκατ. ευρώ, 205 εκατ. φύλλα χαρτιού και αμέτρητες ώρες πολιτών σε ουρές

Έξι χρόνια μετά την ενεργοποίηση του gov.gr, η δημόσια συζήτηση γύρω από τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας έχει περάσει από το στάδιο των σχεδιασμών και των εξαγγελιών στη φάση της αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.

Πλέον, το επίκεντρο δεν βρίσκεται μόνο στις νέες τεχνολογίες ή στις ψηφιακές υπηρεσίες που προστίθενται διαρκώς, αλλά κυρίως στο πραγματικό όφελος που προκύπτει για πολίτες, επιχειρήσεις και δημόσιους φορείς.

Τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί δείχνουν ότι η ψηφιοποίηση του κράτους εξελίσσεται σε μια μεταρρύθμιση με σημαντικές οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Η αξιολόγηση 39 έργων που αφορούν την ψηφιοποίηση και την απλούστευση διοικητικών διαδικασιών καταγράφει ετήσια εξοικονόμηση πόρων άνω των 562 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, αποφεύγονται περισσότερες από 43.000 τόνοι εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και εξοικονομούνται κάθε χρόνο πάνω από 205 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού.

Πέρα από τους αριθμούς, τα οφέλη αποτυπώνονται στην καθημερινότητα των πολιτών, καθώς περιορίζονται οι μετακινήσεις, μειώνονται οι καθυστερήσεις και εξαλείφονται διοικητικά βάρη που μέχρι πρότινος θεωρούνταν αναπόσπαστο μέρος της συναλλαγής με το Δημόσιο.

Η πορεία προς το ψηφιακό κράτος

Η στρατηγική για τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης ξεκίνησε το 2019, με στόχο τη δραστική αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας μέσω της αξιοποίησης της τεχνολογίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης ανέλαβε τη δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος ψηφιακών υπηρεσιών, προωθώντας τη διασύνδεση των πληροφοριακών συστημάτων και την ανάπτυξη κοινών προτύπων λειτουργίας μεταξύ των δημόσιων φορέων.

Κεντρικό εργαλείο αυτής της προσπάθειας αποτέλεσε το gov.gr, το οποίο λειτούργησε ως η ενιαία ψηφιακή πύλη του Δημοσίου και άλλαξε τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες εξυπηρετούνται από το κράτος.

Όπως επισημαίνει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, η μεγαλύτερη αλλαγή δεν αφορά μόνο τον αριθμό των υπηρεσιών που μεταφέρθηκαν στο διαδίκτυο, αλλά κυρίως τη νέα φιλοσοφία λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης. Σύμφωνα με τον ίδιο, το κράτος καλείται πλέον να προσαρμόζεται στις ανάγκες των πολιτών και όχι το αντίστροφο, μέσα από ένα μοντέλο που δίνει έμφαση στη διαφάνεια, την εμπιστοσύνη και την αποτελεσματική αξιοποίηση των δεδομένων.

Τα αποτελέσματα σε αριθμούς

Η πρώτη ολοκληρωμένη αποτίμηση είκοσι ψηφιακών υπηρεσιών του gov.gr αποκαλύπτει σημαντικά οφέλη. Η συνολική εξοικονόμηση εκτιμάται σε περίπου 312 εκατ. ευρώ ετησίως, ενώ ο χρόνος ολοκλήρωσης των διαδικασιών έχει μειωθεί κατά 88% για πολίτες και επιχειρήσεις και έως 97% για τις δημόσιες υπηρεσίες.

Παράλληλα, κάθε χρόνο αποφεύγονται περίπου 19 εκατομμύρια μετακινήσεις πολιτών, εξοικονομούνται πάνω από 62 εκατομμύρια φύλλα χαρτιού και περιορίζονται οι εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα κατά περίπου 33.000 τόνους.

Η αποδοχή των υπηρεσιών από τους πολίτες παραμένει ιδιαίτερα υψηλή, καθώς οι περισσότεροι αναγνωρίζουν ως βασικά πλεονεκτήματα την ταχύτητα εξυπηρέτησης, την ευκολία χρήσης και την αποφυγή φυσικής παρουσίας στις δημόσιες υπηρεσίες.

Αντίστοιχα θετικά αποτελέσματα προκύπτουν και από την αξιολόγηση δέκα ευρέως χρησιμοποιούμενων διοικητικών διαδικασιών, όπως η έκδοση βεβαιώσεων της φορολογικής διοίκησης, η ανανέωση της κάρτας ανεργίας, η χορήγηση επιδομάτων και η έκδοση στρατολογικών πιστοποιητικών.

Οι παρεμβάσεις αυτές μειώνουν το διοικητικό κόστος κατά περισσότερα από 70 εκατ. ευρώ ετησίως, περιορίζουν εκατομμύρια μετακινήσεις πολιτών και συμβάλλουν ουσιαστικά στη μείωση της κατανάλωσης χαρτιού και των περιβαλλοντικών επιβαρύνσεων.

Η σημασία της ψηφιοποίησης των αρχείων

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στη μετατροπή των φυσικών αρχείων του Δημοσίου σε ψηφιακή μορφή. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο έργο που περιλαμβάνει περίπου 1,2 δισεκατομμύρια σελίδες εγγράφων από κρίσιμους τομείς, όπως η Δικαιοσύνη, η Υγεία, το Κτηματολόγιο και οι υπηρεσίες Μετανάστευσης και Ασύλου.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση εκτιμάται ότι θα δημιουργήσει ετήσιο οικονομικό όφελος περίπου 180 εκατ. ευρώ, ενώ παράλληλα θα μειώσει σημαντικά την κατανάλωση χαρτιού και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της δημόσιας διοίκησης.

Πέρα όμως από την εξοικονόμηση πόρων, η ψηφιοποίηση δημιουργεί τις βάσεις για ταχύτερη αναζήτηση πληροφοριών, καλύτερη διαχείριση δεδομένων και αποτελεσματικότερη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών υπηρεσιών. Ταυτόχρονα, ανοίγει τον δρόμο για την αξιοποίηση τεχνολογιών όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη και η ανάλυση μεγάλων δεδομένων.

Νέες υποδομές εξυπηρέτησης

Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και το έργο CRM – Ενιαία Ψηφιακή Υποδομή για την Εξυπηρέτηση Πολιτών και Επιχειρήσεων.

Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία στοχεύει στην ενοποίηση της παρακολούθησης αιτημάτων και επαφών με τις δημόσιες υπηρεσίες, επιδιώκοντας να βελτιώσει σημαντικά την εμπειρία του πολίτη και να καταστήσει την εξυπηρέτηση πιο άμεση και αποτελεσματική.

Η σημασία της μέτρησης των αποτελεσμάτων

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της μεταρρύθμισης είναι ότι πλέον τα αποτελέσματά της μπορούν να αξιολογηθούν με αντικειμενικά κριτήρια.

Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί 39 αποτιμήσεις δράσεων, ενώ δέκα ακόμη βρίσκονται σε εξέλιξη. Παράλληλα, στο Εθνικό Μητρώο Διαδικασιών «Μίτος» έχουν ήδη καταγραφεί περισσότερες από 4.200 διοικητικές διαδικασίες.

Η συστηματική αυτή χαρτογράφηση επιτρέπει για πρώτη φορά στο ελληνικό Δημόσιο να παρακολουθεί με ακρίβεια τη λειτουργία του, να αξιολογεί τις παρεμβάσεις του και να σχεδιάζει πολιτικές στηριγμένες σε πραγματικά δεδομένα.

Καθοριστικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή διαδραματίζει το Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης και Ηλεκτρονικού Περιεχομένου, το οποίο εφαρμόζει διεθνώς αναγνωρισμένες μεθόδους αξιολόγησης και συμβάλλει στη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού μέτρησης της αποτελεσματικότητας των δημόσιων πολιτικών.

Η επέτειος των έξι χρόνων

Τα έξι χρόνια λειτουργίας του gov.gr θα βρεθούν στο επίκεντρο της εκδήλωσης «6 χρόνια gov.gr: Κλικ και έγινε!», η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 9 Ιουνίου 2026 στην Τεχνόπολη του Δήμου Αθηναίων.

Στην εκδήλωση θα συμμετάσχει και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας τον συμβολισμό μιας πρωτοβουλίας που έχει συνδεθεί με τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό του ελληνικού κράτους.

Έξι χρόνια μετά την έναρξή του, το gov.gr δεν αξιολογείται πλέον μόνο από τον αριθμό των υπηρεσιών που διαθέτει. Η πραγματική του αξία αποτυπώνεται στη μείωση της γραφειοκρατίας, στην εξοικονόμηση πόρων, στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών και στη δυνατότητα μέτρησης των αποτελεσμάτων μιας από τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις που έχει γνωρίσει η ελληνική δημόσια διοίκηση.