Μνημόνιο Συνεργασίας υπέγραψαν ΓΓΕΕ και Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Τριετές Μνημόνιο Συνεργασίας υπέγραψαν την Πέμπτη ο γενικός γραμματέας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, Δημήτρης Κιρμικίρογλου, και ο διευθυντής του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και πρόεδρος του Διοικητικού του Συμβουλίου, καθηγητής Δημοσθένης Σαρηγιάννης, θέτοντας τις βάσεις για μια στρατηγική συνεργασία που συνδέει την επιστημονική έρευνα με τη δημόσια πολιτική στον τομέα της επικοινωνίας και της ενημέρωσης. Κεντρικός στόχος της συμφωνίας είναι η αξιοποίηση της επιστημονικής τεκμηρίωσης στη χάραξη πολιτικής, η ενίσχυση του ειδησεογραφικού γραμματισμού των πολιτών και η ανάπτυξη κοινών δράσεων απέναντι στην παραπληροφόρηση.

   Η συνεργασία αξιοποιεί αφενός την ερευνητική τεχνογνωσία του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών και αφετέρου το πλούσιο ιστορικό αρχείο της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, με στόχο η δημόσια πολιτική στον χώρο της ενημέρωσης να βασίζεται σε επιστημονικά δεδομένα και τεκμηριωμένη γνώση (evidence-based policy), ενισχύοντας παράλληλα την ποιότητα της ενημέρωσης των πολιτών.

   Το Μνημόνιο Συνεργασίας αναπτύσσεται σε τέσσερις βασικούς και αλληλένδετους άξονες.

   Ο πρώτος αφορά τον ειδησεογραφικό γραμματισμό (media literacy), μέσα από την οργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων, εργαστηρίων και την ανάπτυξη εκπαιδευτικού υλικού για μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και το ευρύ κοινό. Στόχος είναι η ενίσχυση της κριτικής ικανότητας των πολιτών απέναντι στην πληροφορία, η κατανόηση του τρόπου παραγωγής, διάδοσης και τεκμηρίωσης των ειδήσεων, καθώς και η υποστήριξη της εφαρμογής της Εθνικής Στρατηγικής για την Παιδεία στα Μέσα.

   Ο δεύτερος άξονας αφορά την επιστημονική τεκμηρίωση της δημόσιας πολιτικής (evidence-based policy). Μέσω της αξιοποίησης της ερευνητικής μεθοδολογίας του ΕΙΕ και του αρχειακού υλικού της ΓΓΕΕ, προβλέπεται η ανάπτυξη κοινών ερευνητικών δράσεων για τη μελέτη του ελληνικού πληροφοριακού και ειδησεογραφικού περιβάλλοντος, ώστε οι πολιτικές στον τομέα της επικοινωνίας να στηρίζονται σε αξιόπιστα δεδομένα και επιστημονική γνώση.

   Ο τρίτος άξονας επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Οι δύο φορείς θα συνεργαστούν στη μελέτη, την τεκμηρίωση και την ανάδειξη εργαλείων αντιμετώπισης της διασποράς ψευδών ή παραπλανητικών πληροφοριών, αξιοποιώντας τόσο ιστορικές εμπειρίες, όπως η έρευνα γύρω από φαινόμενα λογοκρισίας και ελέγχου της πληροφορίας, όσο και σύγχρονες επιστημονικές προσεγγίσεις, με στόχο την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της κοινωνίας απέναντι στη χειραγώγηση της πληροφόρησης.

   Ο τέταρτος άξονας αφορά τη σύνδεση της συνεργασίας με τη δημόσια επικοινωνία και ενημέρωση, μέσω της διοργάνωσης επιστημονικών εκδηλώσεων, εκθέσεων και εκδόσεων, της ψηφιοποίησης και διεύρυνσης της προσβασιμότητας του ιστορικού αρχείου, της διεθνούς δικτύωσης των δύο φορέων, καθώς και της κοινής διεκδίκησης εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

   Για την παρακολούθηση της εφαρμογής του Μνημονίου συμφωνήθηκε η σύσταση Συντονιστικής Επιτροπής με εκπροσώπους των δύο φορέων, ενώ οι επιμέρους δράσεις θα εξειδικεύονται μέσω Ειδικών Πρωτοκόλλων Συνεργασίας. Το Μνημόνιο έχει τριετή διάρκεια, με δυνατότητα παράτασης ή ανανέωσης κατόπιν κοινής συμφωνίας.

   Μεταξύ των πρώτων δράσεων που έχουν ήδη δρομολογηθεί περιλαμβάνονται οι «Διάλογοι της Πνύκας», μια πρωτοβουλία που επιδιώκει να προωθήσει έναν δημόσιο διάλογο απαλλαγμένο από τη ρητορική μίσους, βασισμένο σε κανόνες, μεθοδολογία και τεκμηριωμένο αντίλογο. Παράλληλα, σχεδιάζονται ψηφιακές και διαδραστικές δράσεις ευαισθητοποίησης του κοινού, οι οποίες θα αποδομούν ψευδοεπιστημονικά αφηγήματα και θα παρουσιάζουν με απλό και κατανοητό τρόπο τις διαδικασίες ελέγχου και επιστημονικής τεκμηρίωσης.

   Στις ώριμες προς υλοποίηση πρωτοβουλίες εντάσσεται επίσης η μελέτη των σημειωμάτων λογοκρισίας που αφορούν εκδόσεις της περιόδου 1924-1957. Το υλικό προέρχεται από σώμα 182 τεκμηρίων της βιβλιοθήκης της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και αναμένεται να φωτίσει ιστορικές πτυχές του ελέγχου της πληροφορίας, προσφέροντας παράλληλα πολύτιμα συμπεράσματα για την κατανόηση των σύγχρονων προκλήσεων που σχετίζονται με την ενημέρωση και την παραπληροφόρηση.

   Η υλοποίηση της συνεργασίας θα πραγματοποιηθεί από το Τμήμα Αρχείων, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης και από το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών, σηματοδοτώντας μια νέα προσπάθεια διασύνδεσης της επιστημονικής γνώσης με τη δημόσια πολιτική και την ενημέρωση των πολιτών.