Μείωση ΦΠΑ σε νησιά, ακίνητα και προϊόντα: Τι θα ισχύει με τη νέα Οδηγία

Πολιτική συμφωνία υπήρξε χθες στο Ecofin για τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρώπη, η οποία αποτελεί μια νίκη για την Ελλάδα.

Το υπουργείο Οικονομικών και η κυβέρνηση προετοίμαζαν καιρό την επιτυχία αυτή, που σταματά σταδιακά τις αυξήσεις Φόρου Προστιθέμενης Αξίας στα νησιά του Αιγαίου οι οποίες επεβλήθησαν μετά το 3ο Μνημόνιο το 2015. Απαλλάσσει, παράλληλα, την κτηματαγορά από την "απειλή" επιβολής ΦΠΑ 24% στα νεόδμητα ακίνητα, ενώ μειώνει δραστικά τον ΦΠΑ για αγροτικά μηχανήματα και προϊόντα.

Η χθεσινή συμφωνία, θα πάρει τη μορφή Κοινοτικής Οδηγίας για τους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ και θα σιχύει από 1.1.2025.

Συγκεκριμένα:

1. Νησιά Αιγαίου: Επανέρχεται ουσιαστικά το άρθρο που ίσχυε από τη συνθήκη προσχώρησης της χώρας στην ΕΟΚ και επί δεκαετίες κατοχύρωνε την δυνατότητα της Ελλάδας για έκπτωση 30% στους συντελεστές ΦΠΑ σε όλα τα νησιά του Αιγαίου.

Το δικαίωμα αυτό η Ελλάδα το έχασε μετά τη διαπραγμάτευση επί ΣΥΡΙΖΑ του 2015. Έχει απομείνει κατ΄ εξαίρεσιν μόνο σε 5 νησιά (Λέρος, Λέσβος, Χίος, Κως και Σάμος). Λήγει κάθε χρόνο και ανανεώνεται λόγω των προσφυγικών ροών προς τα νησιά αυτά.
Σε τέτοια περίπτωση, ο ΦΠΑ θα έπρεπε να αυξηθεί έως 50% δηλαδή συντελεστές 24% αντί 17% ή 13% αντί 9% ή 6% αντί 4% που κατ’ εξαίρεση ισχύουν ακόμη στα 5 αυτά νησιά του Αιγαίου.
Εάν συνεχιστούν οι προσφυγικές ροές, η παράταση της έκπτωση ΦΠΑ στα 5 νησιά θα εγκριθεί προφανώς και για το 2022, αλλά ως το 2025 θα εξετάζεται με βάση το εάν υφίστανται ακόμη το μεγάλο αυτό πρόβλημα.

Δεν ισχύει όμως αυτό, ούτε για το Αγαθανονήσι, ούτε για το Καστελόριζο, ούτε τα άλλα ακριτικά ή μη νησιά του Αιγαίου, ασχέτως αν αντιμετωπίζουν ή όχι πρόβλημα μεταναστευτικών ροών.
Αυτό αλλάζει τώρα, όμως, ανάλογα και με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας. Έτσι από το 2025 η Βουλή θα μπορεί να μειώσει σε μόνιμη βάση όχι μόνον στα 5 αυτά νησιά, αλλά και σε άλλα νησιά του Αιγαίου τον ΦΠΑ κατά 30%.
2. Νεόδμητα ακίνητα: Από το 2006 μέχρι σήμερα, η νομοθεσία προβλέπει την επιβολή του υψηλού συντελεστή ΦΠΑ (18% τότε και 24% πλέον) στα νεόδμητα ακίνητα. Είχε τεθεί απαλλαγή για την α΄ κατοικία, όμως, η κρίση στην οικοδομή από το 2007, είχε σταθεί αιτία για αναστολή του ΦΠΑ. Από το 2019  που εξελέγη η καινούργια κυβέρνηση, το θέμα έχει μπει στον «πάγο» έως το τέλος του 2022.
Με τη νέα Οδηγία, το υπουργείο Οικονομικών θα μπορεί να παρατείνει το πάγωμα του ΦΠΑ στις παραδόσεις ακινήτων έως τουλάχιστον το 2025, ή και να επιβάλλει τον μειωμένο συντελεστή και όχι τον ανώτατο που θα ισχύει τότε (13% αντί 24% με τα σημερινά δεδομένα).

3. Αγροτικά μηχανήματα και προϊόντα: Από το 2025 θα επιτρέπεται η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα αγροτικά μηχανήματα (13% αντί 24% με τα σημερινά δεδομένα), εφόσον το επιτρέπουν οι δημοσιονομικές συνθήκες. Μειωμένος ΦΠΑ θα μπορεί να ισχύσει επίσης στο βαμβάκι, στα φυτοφάρμακα και λιπάσματα.
4. Ιατρικά είδη και live streaming: Δίνεται δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε ηλιακά πάνελ, βρεφικές πάνες, μάσκες χειρουργικές, υπηρεσίες live streaming θεαμάτων, καθώς και απαλλαγή ΦΠΑ σε είδη και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης, καθώς και ιατρικό εξοπλισμό και αναπηρικά είδη.
5. Έκτακτες συνθήκες - καταστροφές. Σε περιπτώσεις κρίσεων, φυσικών καταστροφών ή πανδημιών, η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα την απαλλαγή συγκεκριμένων προϊόντων και υπηρεσιών από τον ΦΠΑ.