Aπό τον Σκορπιό στο Τραγονήσι: Tα νησιά που αγάπησε η Μαρία Κάλλας

Αν και η υψίφωνος Μαρία Κάλλας ήταν Ελληνίδα, δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής της στο εξωτερικό. Σε ηλικία 22 ετών έφυγε από την Αθήνα για να συνεχίσει την καριέρα και τις σπουδές της, αρχικά στις Ηνωμένες Πολιτείες και αργότερα στην Ιταλία. Ωστόσο, ποτέ της δεν ξέχασε την αγαπημένη πατρίδα και ιδίως τα νησιά της, που λάτρευε και συνήθιζε να επισκέπτεται τα καλοκαίρια, όποτε το γεμάτο πρόγραμμά της το επέτρεπε.

Οι νωχελικές μέρες (και οι λαμπερές νύχτες) στον Σκορπιό

Την περίοδο που η Κάλλας διατηρούσε σχέση με τον Έλληνα εφοπλιστή Αριστοτέλη Ωνάση, συνήθιζε να περνά τα καλοκαίρια της στο ιδιωτικό νησάκι του, τον Σκορπιό, που βρίσκεται στο Ιόνιο Πέλαγος, ανατολικά της Λευκάδας.

Εκεί, το λαμπερό ζευγάρι παρέα με τους φίλους του, χαλάρωνε μακριά από τα φώτα, τις επαγγελματικές υποχρεώσεις και τους παπαράτσι, απολαμβάνοντας νωχελικά τις ζεστές ημέρες του ελληνικού καλοκαιριού.

Στο βιβλίο της «Μαρία Κάλλας, Για Πάντα», η γραμματέας και προσωπική φίλη της Ελληνίδας υψίφωνου, Nadia Stancioff, περιγράφει για εκείνες τις ημέρες: Tο περιβάλλον στο Christina ήταν πολυτελές, αλλά η ζωή ήταν απλή. Όλοι κάναμε ό,τι θέλαμε το πρωί. Μπορούσαμε να ζητήσουμε το πρωινό στην καμπίνα μας ή να φάμε επάνω. Καθόμαστε στον ήλιο, κολυμπούσαμε, διαβάζαμε. Το μεσημέρι πηγαίναμε στην ακτή για φαγητό, σε μικρά ψαροχώρια. Ο Αρίστος αγαπούσε τα μικρά μέρη και το απλό φαγητό. Έτρωγε λίγο. Συνήθως παρήγγελνε μπριζόλα, σαλάτα ή μια μικρή σπεσιαλιτέ…".

Ωστόσο, τις βραδινές ώρες, η ζωή της Κάλλας στον Σκορπιό και το σκάφος του Ωνάση αποκτούσε χρώμα. Όπως σημειώνει η δημοσιογράφος Κάλλια Καστάνη σε άρθρο της για το Bovary.gr "αν οι μέρες πάνω στο «Christina» ήταν ήσυχες, δεν συνέβαινε το ίδιο και με τις νύχτες. Μετά το ηλιοβασίλεμα, όλη η παρέα καθόταν στο κατάστρωμα, σερβίρονταν cocktails και χαβιάρι -σαν σνακ- σε δίκιλο μεταλλικό σκεύος, όπου ο καθένας βουτούσε το κουτάλι του. Ύστερα, ντύνονταν, έβγαιναν έξω, για φαγητό, ύστερα για χορό και πάλι για ποτό, από το ένα club στο άλλο. Ο Ωνάσης ζούσε τη νύχτα, δεν κουραζόταν ποτέ, δεν πήγαινε ποτέ για ύπνο -η Μαρία του έμοιαζε σ’ αυτό. Οι δυο τους, με την παρέα τους, γλεντούσαν ως το πρωί που αποσύρονταν στην καμπίνα του".

Η απροετοίμαστη ερμηνεία στη Λευκάδα που σαγήνευσε τα πλήθη

Λόγω της κοντινής απόστασης που είχε η Λευκάδα με τον ιδιωτικό "παράδεισο" του Έλληνα κροίσου, τον Σκορπιό, η Μαρία Κάλλας είχε αρκετές φορές την ευκαιρία να επισκεφθεί και αυτό το πανέμορφο νησί. Ο συνθέτης Κυριάκος Σφέτσας, σε συνέντευξή του είχε αναφέρει για εκείνη την περίοδο "θυμάμαι (την Κάλλας)... που περπατούσε και σουλατσάριζε στην κεντρική αγορά της Λευκάδας μαζί με δυο μικρά σκυλάκια, ντυμένη απλά, περιδιαβαίνωντας το παζάρι".

Τον Αύγουστο του 1964, η Κάλλας τραγούδησε για το κοινό της Λευκάδας. Όπως αναφέρει σε άρθρο του το περιοδικό της εποχής «Ντομινό», η παρουσία της υψίφωνου στο νησί έγινε ύστερα από πρόσκληση του τότε Νομάρχη Ανδρέα Στεργιάκη. Ο ίδιος μάλιστα, όταν η Κάλλας επισκέφθηκε το νησί στο πλαίσιο ενός φεστιβάλ Φολκλόρ, αντί για αυτόγραφο, της "ζήτησε για δώρο ΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΗΣΕΙ. Το ζήτησε ιδιαιτέρως από τον κ. Ωνάση, ο οποίος υποσχέθηκε να μεσολαβήσει…

Την άλλη μέρα, φθάνοντας πάλι στην Λευκάδα, ο κ. Ωνάσης κρατούσε κρυφά τις παρτιτούρες. «Κρύψτε τες κάπου και ποιος ξέρει, ίσως την καταφέρουμε…»

Στην αρχή, η Μαρία Κάλλας αρνήθηκε. «Ορκίστηκα στον εαυτό μου να μην ξανατραγουδήσω στην Ελλάδα…» Αλλά η ζωή ανάμεσα στους απλούς ανθρώπους που την λατρεύουν, η ζεστασιά κι ο αυθορμητισμός τους, έχουν ξυπνήσει μέσα της τις πιο ευαίσθητες χορδές της. Η μεγάλη Κάλλας νιώθει σαν παιδί. Διστάζει, χαμογελάει κι’ αποφασίζει: «Ναι, θα τραγουδήσω».

Μέσα την πλατεία του νησιού, πάνω στο πρόχειρο πάλκο, με συνοδεία ένα πιάνο…".

Παρ' ότι η φωνή της Κάλλας δεν ήταν προετοιμασμένη, η εμφάνιση της στην πλατεία του νησιού άφησε το στίγμα της, τόσο στους κατοίκους του νησιού που την αποθέωσαν, όσο και στην ίδια.

Πάλι στις σελίδες του «Ντομινό", που αναδημοσίευσε το aromalefkadas.gr, διαβάζουμε "Όταν τελείωσε, οι 7.000 άνθρωποι που είχαν μαζευτεί στην πλατεία και κρεμαστεί στα μπαλκόνια, έμειναν βουβοί… Δεν ακούγονταν μύγα να πετά… Η Μαρία Κάλλας έμεινε και εκείνη καρφωμένη στην θέση της ακίνητη… Από τα μάτια της έτρεχαν δάκρυα κι’ έβρεχαν τα μάγουλα της… Ξαφνικά, ξέσπασε ένα ομαδικό χειροκρότημα που αντήχησε στον ουρανό…

Όταν κατέβηκε από το πάλκο, αποθεώθηκε. Έσκυβαν και της φιλούσαν τα γόνατα. Ένα γέρος Λευκαδίτης, ξεκρέμασε από το σπίτι του ένα παλιό κλουβί μ’ ένα καναρίνι που είχε και της το πρόσφερε. Στιγμές μεγάλης συγκίνησης, που χάρισε και που τις μοιράστηκε η Κάλλας με τους ταπεινούς νησιώτες. Το δώρο της, θα μείνει αξέχαστο… Και στο χρυσοποίκιλτο γιώτ, τη «Χριστίνα», είχε κρεμαστεί σε περίοπτη θέση το κλουβί με το καναρίνι".

Η άρια σε σπήλαιο της Κεφαλλονιάς

Το 1961, μετά από πρόσκληση του Ρόκκου Βεργωτή, γόνου μιας γνωστής εφοπλιστικής οικογένειας, η Μαρία Κάλλας μαζί με τον Αριστοτέλη Ωνάση επισκέπτονται το νησί της Κεφαλλονιάς. Όπως γράφει ο Γεράσιμος Γαλανός στην «Πολιτιστική Επετηρίδα Κεφαλλονιάς και Ιθάκης» "η θαλαμηγός «Χριστίνα» αράζει στο Αργοστόλι και το ζεύγος επισκέπτεται κάποια μέρη του νησιού μας, μεταξύ των οποίων και το λιμνοσπήλαιο της Μελισσάνης και το σπήλαιο της Δρογγαράτης, όπου η μεγάλη σοπράνο τραγούδησε μια σύντομη άρια για να χαρεί την ακουστική του χώρου. Όσοι έμαθαν την παρουσία του διάσημου ζεύγους, έτρεξαν να τους δουν από κοντά για να τους θαυμάσουν. Στο τέλος κατέληξαν στα Κουρκουμελάτα, όπου και φιλοξενήθηκαν από την εφοπλιστική οικογένεια των Βεργωτέων".

Οι διακοπές με τον Pasolini στο Τραγονήσι

Το 1970 η Μαρία Κάλλας, έχοντας πλέον χωρίσει από τον Ωνάση, πέρασε τις καλοκαιρινές διακοπές της στο Τραγονήσι, ένα ειδυλλιακό νησάκι στο σύμπλεγμα των Πεταλιών, κοντά στην Εύβοια. Η Ελληνίδα ντίβα ήταν καλεσμένη για δύο εβδομάδες στην πέτρινη βίλα του εφοπλιστή Περικλή Εμπειρίκου μαζί με την φίλη και γραμματέα της, Nadia Stancioff.

Εκεί η Κάλλας, μπόρεσε να ξαναβρεί την γαλήνη που τόσο είχε ανάγκη, μυρίζοντας το μυρωμένο αγέρι του νησιού που μοσχοβολούσε βότανα και πικροδάφνες, κολυμπώντας στα κρυστάλλινα νερά και ξαπλώνοντας στην ακρογιαλιά, με την απόλυτη ησυχία να κυριαρχεί. Όπως περιγράφει η Stancioff στο βιβλίο της «Μαρία Κάλλας, Για Πάντα» "έλαμπε από ευχαρίστηση και υγεία, το ανήσυχο βλέμμα είχε φύγει από τα μάτια της. Ήταν στο στοιχείο της. Ήταν Ελληνίδα. Ήταν στο σπίτι".

Στη μέση των διακοπών της στο Τραγονήσι, την επισκέφθηκε ο διάσημος σκηνοθέτης Pier Paolo Pasolini, πολύ καλός της φίλος με τον οποίο είχε συνεργαστεί λίγα χρόνια πριν, στη ταινία «Μήδεια».

Πάλι στο βιβλίο της, η Stancioff γράφει για την συνάντηση τους "Η Μαρία και ο Pier Paolo περνούσαν πολύ καιρό μαζί. Κουβέντιαζαν στην παραλία, ενώ αυτός τη ζωγράφιζε. Αφού δίπλωνε ένα μεγάλο χαρτί σε οκτώ κομμάτια, έκανε το περίγραμμα των σχεδίων με μολύβι σε διαφανή κόλλα, πράγμα που έδινε υφή στις γραμμές. Στο κέντρο κάθε πορτρέτου έβαζε ποικιλία από λουλούδια: γεράνια, ιβίσκους, πικροδάφνες κ.λπ. Μετά, με επισημότητα, βουτούσε το καπέλο του στο διάφανο νερό της θάλασσας και, με αυτοσυγκέντρωση αλχημιστή, έριχνε το υγρό πάνω στα λουλούδια και τη ζωγραφιά. Έκανε ένα βήμα πίσω για να θαυμάσει το έργο του, καθώς εγώ παρακολουθούσα με σκεπτικισμό. «Αυτό είναι τέχνη», αναφωνούσε βάζοντας άμμο και πέτρες στον πίνακα…"

* Όλες οι εικόνες του άρθρου έχουν δημιουργηθεί με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης και τα προγράμματα/εφαρμογές Dezgo, Remini και RemakerAI.

Πηγές: bovary.gr / aromalefkadas.gr / ekefalonia.gr / youtube.com / wikipedia.org