Ψήφισαν Ερντογάν και Κιλιτσντάρογλου - Κρίσιμες κάλπες σήμερα στην Τουρκία

Άσκησε το εκλογικό του δικαίωμα ο Πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος προσήλθε σε Γυμνάσιο της Κωνσταντινούπολης, το πρωί της Κυριακής, για να ψηφίσει.

Ο Πρόεδρος της Τουρκίας, αφότου ψήφισε, ευχαρίστησε τα μέλη του εκλογικού κέντρου για τη διαδικασία και στη συνέχεια έκανε δηλώσεις στους δημοσιογράφους. 

Στο ίδιο εκλογικό κέντρο ψήφισε και η σύζυγός του, Εμινέ Ερντογάν. 

Cumhurbaşkanı adayı ve AK Parti Genel Başkanı Cumhurbaşkanı Erdoğan, oyunu İstanbul Saffet Çebi Ortaokulu'nda kullandı.https://t.co/I8X2z1YlPf pic.twitter.com/Yf8IV6xqK3

— TRT HABER (@trthaber) May 14, 2023

«Η δημοκρατία μάς έλειψε», δήλωσε ο Κιλιτσντάρογλου

«Η δημοκρατία έλειψε σε όλους μας», δήλωσε σήμερα ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, βασικός αντίπαλος του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αφού ψήφισε στην Άγκυρα.

«Η δημοκρατία έλειψε σε όλους μας. Μας έλειψε να είμαστε μαζί, να αγκαλιαζόμαστε. Θα δείτε, η άνοιξη θα επιστρέψει σε αυτή τη χώρα, αν το θέλει ο Θεός, και θα διαρκέσει για πάντα», πρόσθεσε ο Κιλιτσντάρογλου.

Κρίσιμες κάλπες σήμερα στην Τουρκία

Σήμερα, περισσότεροι από 64 εκατομμύρια Τούρκοι ψηφοφόροι, ανάμεσά τους 5,2 εκατομμύρια νέοι που θα ψηφίσουν πρώτη φορά, καλούνται στα εκλογικά τμήματα καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη μια από τις κρισιμότερες εκλογικές αναμετρήσεις των εκατό ετών της ιστορίας της σύγχρονης Τουρκίας.

Η σημερινή εκλογική αναμέτρηση δεν αποκλείεται να σημάνει τέλος εποχής, της απόλυτης κυριαρχίας του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έπειτα από 20 χρόνια στην εξουσία, που σημαδεύτηκε τα τελευταία χρόνια από ολοένα μεγαλύτερη αυταρχική παρέκκλιση, κατά τους αντιπάλους του.

Ποιες θα είναι οι επιπτώσεις σε περίπτωση επανεκλογής του Ερντογάν

Όπως σχολιάζουν οι FT, δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί πώς μια επανεκλογή Του Ερντογάν θα οδηγούσε σε μια πολιτική απελευθέρωση στο εσωτερικό της Τουρκίας. Περαιτέρω σφίξιμο των λουριών θα αύξανε τις εντάσεις μεταξύ Άγκυρας και Δύσης, που κλιμακώνονται σταθερά όσο περισσότερο βρίσκεται στην εξουσία. 

Τις πιθανές επιπτώσεις μιας επανεκλογής του Ερντογάν συνόψισε ο Λουίτζι Σκατσιέρι για τη δεξαμενή σκέψης “Centre for European Reform”: 

• Δυνατότερες φωνές στην Ευρώπη για επίσημο τερματισμό της ενταξιακής πορείας της Τουρκίας στην ΕΕ, που ούτως ή άλλως βρίσκεται στον πάγο, έστω κι αν συμφέρει τις δύο πλευρές να υποκρίνονται πως συνεχίζεται. 
• Αύξηση των εντάσεων μεταξύ  Άγκυρας, Αθήνας και Λευκωσίας, που ίσως οδηγήσει σε πίεση για πρόσθετες ευρωπαϊκές οικονομικές κυρώσεις στην Τουρκία, μετά το  πακέτο των  μάλλον περιορισμένων μέτρων που επιβλήθηκαν το 2020.
• Εντάσεις με τις ΗΠΑ και την Ευρώπη για τις σχέσεις της Τουρκίας με τη Ρωσία, μεσούντος, μάλιστα, του πολέμου στην Ουκρανία.
• Ακόμα περισσότερες δυσκολίες με τη Δύση εφόσον ο Ερντογάν επιμείνει στο βέτο για την ένταξη στο ΝΑΤΟ της Σουηδίας.

Οι επιπτώσεις μιας νίκης του Κιλιτσντάρογλου 

Mια εκπαραθύρωση του Ερντογάν από την αντιπολίτευση, από την άλλη αναμένεται να φέρει ένα πιο δημοκρατικό πνεύμα στην εσωτερική πολιτική σκηνή της Τουρκίας, αν και – όπως σημειώνουν οι FT – παραμένει μετέωρο το ερωτηματικό σχετικά με το κατά πόσον ο Κιλιτσντάρογλου θα σπεύσει να τηρήσει τη δεύσμευσή του περί κατάργησης του προεδρικού συστήματος διακυβέρνησης και επαναφοράς του κοινοβουλευτικού, αφού σε περίπτωση επικράτησης του στρατοπέδου Ερντογάν στις βουλευτικές εκλογές μπορεί να χρειαστεί να κυβερνά με διατάγματα, ενώ θα χρειαστεί και όση δύναμη μπορεί να συγκεντρώσει για να υπερκεράσει την αντίσταση των καταλοίπων του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης στον κρατικό μηχανισμό. 

Ο Κιλιτσντάρογλου θα μπορούσε επίσης να υιοθετήσει ορθολογικότερες οικονομικές πολιτικές έναντι εκείνων του Ερντογάν, που εκτόξευσαν στα ύψη τον πληθωρισμό ασκώντας τεράστια πίεση στους καταναλωτές, αλλά και στις επιχειρήσεις. 

Σύμφωνα με ανάλυση του Carnegie Europe μια νίκη του Κιλιτσντάρογλου θα μπορούσε να ρίξει τους τόνους της αντιπαράθεσης της Άγκυρας με τη Δύση, αν και θα παραμείνουν σημεία τριβής όπως το Κυπριακό καθώς παραμένει αμφίβολο κατά πόσον ο όποιος νέος ηγέτης της Τουρκίας θα εγκατέλειπε την πάγια πολιτική της υποστήριξης προς το ψευδοκράτος ή θα προέβαινε σε παραχωρήσεις αναφορικά με την εκμετάλλευση των υδρογονανθράκων στην ανατολική Μεσόγειο.

Ο Κιλιτσντάρογλου ίσως επιδιώξει να τα βρει με τον πρόεδρο της Συρίας, Μπασάρ αλ Άσαντ βαδίζοντας στη γραμμή που υπονόησε ο Ερντογάν, αλλά μια τέτοια κίνηση θα περιέπλεκε τις σχέσεις Άγκυρας – Ουάσιγκτον. 

Όσον αφορά στις ρωσοτουρκικές σχέσεις, πιθανώς δεν θα αλλάξει η νυν γραμμή της Άγκυρας «υπέρ του Κιέβου, αλλά όχι ανοικτά κατά της Μόσχας», λόγω των ισχυρών οικονομικών και εμπορικών δεσμών και της ενεργειακής της εξάρτησης. Όλα αυτά αντανακλούν την άποψη της τουρκικής πολιτικής τάξης ότι το εθνικό συμφέρον εξυπηρετείται καλύτερα από μια ανεξάρτητη, ισορροπημένη μεταξύ Δύσης, Ρωσίας, Κίνας και άλλων δυνάμεων εξωτερικής πολιτικής. 

Όπως και να ‘χει μια αποχώρηση του Ερντογάν αναμένεται να ανοίξει το δρόμο για την αποκατάσταση ενός επαγγελματικού και αξιοπρεπούς διαλόγου μεταξύ της Τουρκίας και της Δύσης, προς ανακούφιση των Βρυξελλών, του Παρισιού, του Λονδίνου, αλλά και της Ουάσιγκτον. 

Le Monde: Μια νίκη του Ερντογάν θα ήταν μια νίκη του Πούτιν

Μέσω του πολέμου στην Ουκρανία, ωστόσο, η Τουρκία κατάφερε να κερδίσει και πάλι την εύνοια των Δυτικών, καθώς έγινε ο «απαραίτητος μεσάζων» στην απεμπλοκή των σιτηρών μέσω των λιμανιών της Μαύρης Θάλασσας. Αλλά ξανά ο Τούρκος πρόεδρος επέμεινε να δοκιμάζει την υπομονή των Συμμάχων του, με το μπλοκάρισμα στην ένταξη της Σουηδίας (και για αρκετούς μήνες και της Φινλανδίας) στο ΝΑΤΟ. Από την άλλη, ναι μεν καταδίκασε τη ρωσική επιθετικότητα, αλλά αρνείται να εφαρμόσει τις κυρώσεις κατά της Μόσχας, διατηρώντας μια διφορούμενη σχέση με το «φίλο του» Βλαντίμιρ Πούτιν, αλλά και το διάλογό του με το αντι-Δυτικό Ιράν. Όσο κι' αν η Δύση κάνει πως δε βλέπει, κανείς δεν αψηφά το γεγονός ότι η Τουρκία έχει γίνει σημείο παράκαμψης των κυρώσεων κατά της Μόσχας.

«Το κεντρικό γεωπολιτικό ερώτημα είναι η θέση της Τουρκίας απέναντι στον πόλεμο που εξαπέλυσε η Ρωσία στην ευρωπαϊκή ήπειρο, έναν πόλεμο που είναι τόσο εναντίον της ΕΕ και του ΝΑΤΟ όσο και κατά της Ουκρανίας. Η Τουρκία θα πρέπει να λάβει υπόψη της αυτή την ιστορική εξέλιξη: την επιστροφή ενός μακροχρόνιου πολέμου στην ήπειρο», αναφέρει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πρώην πρεσβευτής της ΕΕ στην 'Αγκυρα, Μαρκ Πιερινί. Ο ίδιος έχει δηλώσει στη γαλλική εφημερίδα «Le Monde» ότι «Μια νίκη του Ερντογάν θα ήταν μια νίκη του Πούτιν».

ΕΕ: Έντονη δυσαρέσκεια σε περίπτωση νίκης Ερντογάν

«Σε περίπτωση νίκης του Ερντογάν, είναι φανερό ότι οι «27» δεν θα δυσαρεστηθούν υπερβολικά», εκτιμά αντιθέτως, έτερος ευρωπαίος διπλωμάτης. «Αν δεν αλλάξει στάση, τουλάχιστον θα τους βγάλει από τη δύσκολη θέση να πρέπει να κάνουν κάποια πράγματα για την Τουρκία». Από την άλλη, σε περίπτωση νίκης της αντιπολίτευσης, οι σχέσεις με την ΕΕ θα εξαρτηθούν πάνω από όλα από την έκταση της δημοκρατικής ανανέωσης, εκτιμά ο ίδιος διπλωμάτης. «Αν ο Κιλιντσντάρογλου τηρήσει τις προεκλογικές του υποσχέσεις για επιστροφή στο κράτος δικαίου και σε μια πιο ορθόδοξη οικονομική πολιτική, οι ευρωπαίοι θα πρέπει να αναζητήσουν λύσεις με την 'Αγκυρα σε θέματα όπως ο εκσυγχρονισμός της τελωνειακής ένωσης, ή ακόμα και η απελευθέρωση των θεωρήσεων βίζας για τους τούρκους πολίτες. Ωστόσο στην ΕΕ κανείς δε σκέφτεται την επανέναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων με την Τουρκία, ειδικά παραμονές των ευρωεκλογών».

Το χειρότερο σενάριο για την ΕΕ είναι η πολιτική αστάθεια την επομένη των τουρκικών εκλογών. Αν το εκλογικό αποτέλεσμα είναι οριακό, το σενάριο αμφισβήτησης του αποτελέσματος από τη μία ή την άλλη πλευρά είναι υπαρκτό. «Η αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων είναι συνηθισμένη στις τουρκικές εκλογές (2017, 2018, 2019). Αυτό που θα έχει σημασία είναι η διαφάνεια των αποτελεσμάτων», σημειώνει ο Μαρκ Πιερινί.

Λαμβάνοντας υπόψη όλα τα παραπάνω, μπορεί να συμπεράνει κανείς ότι όλη η Ευρώπη και οι θεσμοί, μόνο αδιάφοροι δεν είναι για τις εκλογές στην Τουρκία.