«Τουρκική Δημοκρατία» εκατό χρόνια μετά - Το ολίσθημα προς τον απολυταρχισμό

Σήμερα ανακοινώθηκαν η ημερομηνία των τουρκικών εκλογών, οι οποίες πρόκειται να διεξαχθούν τελικά στις 14 Μαΐου. Οι εκλογές θα πραγμαοτποιηθούν στον απόηχο τουφονικού σεισμού, που είχε εκατονάδες θύματα, αλλά και του δημοσιεύματος του γνωστού περιοδικού Economist τον Ιανουάριο για την κατάσταση στη γείτονα χώρα αναφορικά με τη Δημοκρατία, που είχε προκαλέσει αίσθηση.

Συγκεκριμένα, το άρθρο ανέφερε ότι η τουρκική Δημοκρατία έχει περάσει στο στάδιο της καχεκτικής Δημοκρατίας και οδεύει σε δικτατορία. 

Το δημοσίευμα αυτό, όπως ήταν φυσικό, προκάλεσε την έντονη οργή της Άγκυρας, καθώς αναφέρει όλη την πορεία του Τούρκου Προέδρου από το 2003, όταν κυβέρνησε για πρώτη φορά την Τουρκία, και πώς σιγά σιγά το καθεστώς Ερντογάν άρχισε να υποδαυλίζει τη Δημοκρατία στη χώρα του.

Το Economist επισημαίνει τους κινδύνους που κρύβουν οι επερχόμενες προεδρικές εκλογές στην Τουρκία, καθώς υπάρχει ανησυχία ότι ο Ερντογάν φοβούμενος την ήττα θα προσπαθήσει να νοθεύσει το αποτέλεσμα των εκλογών ή ακόμη χειροτέρα θα προσπαθήσει να δημιουργήσει ένταση με την Ελλάδα και την Κύπρο. Κάτι που δε θεωρείται απίθανο, καθώς ο Ερντογάν αν χάσει τις εκλογές, θα αναγκαστεί να έρθει αντιμέτωπος με τη Δικαιοσύνη για τα ποικίλα σκάνδαλα που έγιναν κατά τη διάρκεια της θητείας του. 

Η εικόνα της τουρκικής Δημοκρατίας σήμερα μας παρουσιάζει ένα κράτος απολυταρχικό που φυλακίζει πολιτικούς αρχηγούς (Εκρέμ Ιμάμογλου), που φιμώνει δημοσιογράφους, που καταπιέζει τις μειονότητες, που αδιαφορεί για τις διεθνείς συνθήκες και συμβάσεις (διεθνές δίκαιο της θάλασσας, σύμβαση της Κωνσταντινούπολης κλπ) και όπου ο αρχηγός του τουρκικού κράτους παρουσιάζεται σαν ένας σουλτάνος του παρελθόντος με σκοπό να εγείρει τα νεοθωμανικά συναισθήματα του λαού του. Και όλα αυτά, την ίδια χρονιά που το τουρκικό κράτος θα γιορτάσει τα εκατό χρόνια "δημοκρατικής" διαδρομής. 

Το ερώτημα όμως παραμένει: Είχε ποτέ η Τουρκία μια ουσιαστική Δημοκρατία;

Η γενέθλιος πράξη της Τουρκίας ξεκινά από τον γενοκτόνο Μουσταφά Κεμάλ Ατατούρκ γνωστό για τις βάναυσες πολιτικές που ακολούθησε κατά των χριστιανών και των μειονοτήτων της Μικράς Ασίας ακολουθώντας πολιτικές εξισλαμισμού και βίας σε όποιον διαφωνούσε με το δόγμα της Άγκυρας «Η Τουρκία στους Τούρκους».

Έκτοτε η Τουρκία ακολούθησε μια σκιώδη και καχεκτική δημοκρατική πορεία. Αρκεί μόνο να θυμίσουμε την καταπίεση που δέχτηκαν οι μειονότητες της κάθε φορά που είχε πρόβλημα με τους γείτονες της (π.χ. εκδίωξη των Ελλήνων το 1955 και 1964-65 αλλά και το 1974 μετά την παράνομη εισβολή στην Κύπρο).

Από όλα αυτά, συμπεραίνουμε ότι η Τουρκία καθ' όλη τη διάρκεια του βίου της, πολύ λίγες ήταν οι φορές που έδρασε πλήρως δημοκρατικά και με γνώμονα το διεθνές δίκαιο, ενώ από το 74 και μετά λειτούργησε σαν αποσταθεροποιητικός παράγοντα στην ευρύτερη περιοχή.

Άρα, το πολιτικό φαινόμενο Ερντογάν δεν είναι κάτι νέο για την Τουρκία και πρέπει η Δύση να καταλάβει ότι η Τουρκία δεν μπορεί να συμπεριφέρεται στη διεθνή σκηνή σαν μία νέα οθωμανική αυτοκρατορία, μόνο και μόνο επειδή κατέχει μια ισχυρή γεωστρατηγική θέση.

Επιπλέον, η Δύση δεν πρέπει να επιτρέψει στην Τουρκία να «φλερτάρει» με το αντινατοΪκό μπλοκ, γεγονός που αποτελεί κίνδυνο για την ευρύτερη περιοχή.

* Άρθρο του Σταμάτη Κλαδά για το Ελλάδα 24