Πώς “σώθηκε” το Κορωνέικο ελαιόλαδο από τον αποκλεισμό στις διεθνείς αγορές

Έναν τεχνικό αλλά κρίσιμο κίνδυνο για την Κορωνέικη ελιά και το ελληνικό εξαιρετικά παρθένο ελαιόλαδο απέτρεψε η παρέμβαση των ελληνικών αρχών σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, στο πλαίσιο της 123ης Ολομέλειας του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας.

Στην πράξη, η Ελλάδα πέτυχε να «μπλοκάρει» την προσπάθεια να αποκλειστούν αυθεντικά μονοποικιλιακά ελαιόλαδα από Κορωνέικη ελιά από τις αγορές, εξαιτίας του φυσικά χαμηλότερου επιπέδου τους σε ολικές στερόλες, χωρίς να υπάρχει ζήτημα ποιότητας ή γνησιότητας.

Σύμφωνα με στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που μίλησαν στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων «η ελληνική πλευρά, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης της θέσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας, μέσω συντονισμένων ενεργειών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και του υπουργείου Εξωτερικών, πέτυχε να αποτραπεί η θέσπιση αυστηρού χρονικού ορίου στην παρέκκλιση που κατοχυρώθηκε το 2025 - μετά από μεγάλη προσπάθεια των αρμόδιων υπηρεσιών του ΥΠΑΑΤ - που αφορά το όριο των ολικών στερολών για μονοποικιλιακά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα από την ποικιλία Κορωνέικη».

Σε δήλωσή του στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σπύρος Πρωτοψάλτης επισήμανε ότι «η απόφαση της 123ης Ολομέλειας του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας αποτελεί μια ουσιαστική δικαίωση της συντονισμένης προσπάθειας που έγινε για την προστασία της Κορωνέικης ελιάς, της πιο εμβληματικής ελληνικής ποικιλίας, και των αυθεντικών ελληνικών εξαιρετικά παρθένων ελαιολάδων».

Και πρόσθεσε πως «από την πρώτη στιγμή κινηθήκαμε με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και συνεργασία, μαζί με τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, το υπουργείο Εξωτερικών, τα στελέχη του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και τους επιστημονικούς φορείς, ώστε να αποτραπεί ένας τεχνικός αλλά κρίσιμος εμπορικός κίνδυνος για τον ελληνικό ελαιοκομικό τομέα».

Το ζήτημα είχε ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς το Κορωνέικο ελαιόλαδο παρουσιάζει λόγω φυσικών ποικιλιακών, γενετικών, κλιματικών και περιβαλλοντικών παραγόντων, επίπεδα ολικών στερολών χαμηλότερα από το γενικό όριο των 1.000 mg/kg, χωρίς αυτό να θέτει ζήτημα αυθεντικότητας ή ποιότητας του προϊόντος. Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία, το ζήτημα θα μπορούσε να αφορά έως και το 30-35% της ελληνικής παραγωγής ελαιολάδου, γεγονός που αναδεικνύει τη βαρύτητα της ελληνικής παρέμβασης.

Οι ολικές στερόλες αποτελούν τεχνική παράμετρο του προτύπου εμπορίας και χρησιμοποιούνται ως ένα από τα στοιχεία ελέγχου της αυθεντικότητας του ελαιολάδου. Ωστόσο, σε ορισμένες ποικιλίες, όπως η ελληνική Κορωνέικη, οι τιμές τους μπορεί να επηρεάζονται φυσικά από την ποικιλία, τις κλιματικές συνθήκες και το περιβάλλον παραγωγής.

Στο πλαίσιο της προηγούμενης αναθεώρησης του προτύπου του Διεθνούς Συμβουλίου Ελαιοκομίας είχε προβλεφθεί ειδική παρέκκλιση, με μείωση του ορίου των ολικών στερολών στις 800 mg/kg για μονοποικιλιακά ελαιόλαδα από Κορωνέικη ελιά και την ιταλική ποικιλία Nocellara del Belice, εν αναμονή περαιτέρω επιστημονικών μελετών. Ωστόσο, στο πλαίσιο της νέας αναθεώρησης είχε τεθεί πρόταση να υπάρξει συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης της παρέκκλισης, μέχρι το τέλος της ελαιοκομικής περιόδου 2026-2027.

Το θέμα εξετάστηκε προηγουμένως και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η θέση που λαμβάνεται στο Διεθνές Συμβούλιο Ελαιοκομίας διαμορφώνεται μέσα από την ευρωπαϊκή διαδικασία και τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου της ΕΕ. Σε αυτό το πλαίσιο, η ελληνική πλευρά ανέδειξε τεκμηριωμένα τον κίνδυνο που θα δημιουργούσε η θέσπιση χρονικού ορίου στην παρέκκλιση, ζητώντας να παραμείνει σε ισχύ έως ότου υπάρξει μόνιμη, επιστημονικά τεκμηριωμένη λύση.

«Η εξέλιξη αυτή προστατεύει τον κόπο των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών και αποτρέπει τον κίνδυνο να δημιουργηθούν αδικαιολόγητα εμπόδια για ένα πολύ σημαντικό μέρος της ελληνικής παραγωγής ελαιολάδου, που σύμφωνα με τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία φτάνει περίπου το 1/3 της συνολικής παραγωγής. Διασφαλίζει τη διεθνή αναγνώριση της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου και επιβεβαιώνει ότι η χώρα μας μπορεί, με τεχνική προετοιμασία, επιστημονική τεκμηρίωση και συντονισμένη διπλωματική προσπάθεια, να υπερασπίζεται αποτελεσματικά τα συμφέροντα των παραγωγών της», τόνισε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο κ. Πρωτοψάλτης.

Η ελληνική πλευρά υπογράμμισε ότι η θέσπιση ανελαστικού χρονικού ορίου, χωρίς να έχουν ολοκληρωθεί οι επιστημονικές μελέτες και χωρίς να έχουν καθοριστεί εναλλακτικές παράμετροι ελέγχου της αυθεντικότητας, θα μπορούσε να οδηγήσει σε αποκλεισμό αυθεντικών ελληνικών ελαιολάδων από τις διεθνείς αγορές.

Η τελική εξέλιξη θεωρείται ουσιαστική δικαίωση των συντονισμένων προσπαθειών που καταβλήθηκαν σε τεχνικό, επιστημονικό, πολιτικό και διπλωματικό επίπεδο, με στόχο να διορθωθεί η πρόταση άρσης ή χρονικού περιορισμού της παρέκκλισης στα όρια στερολών και να αναζητηθεί μόνιμη, επιστημονικά τεκμηριωμένη λύση για όλα τα αυθεντικά εξαιρετικά παρθένα ελαιόλαδα.

Τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των ελληνικών μονοποικιλιακών ελαιολάδων, και ιδίως εκείνων που προέρχονται από την ποικιλία Κορωνέικη, αποτελούν αναπόσπαστο στοιχείο της ταυτότητας, της ποιότητας και της μοναδικότητάς τους. Με τη συγκεκριμένη εξέλιξη προστατεύεται έμπρακτα ο κόπος των Ελλήνων ελαιοπαραγωγών, διασφαλίζεται η διεθνής αναγνώριση της ποιότητας του ελληνικού ελαιολάδου και ενισχύεται περαιτέρω η θέση της χώρας στις διεθνείς αγορές.

«Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων θα συνεχίσει να εργάζεται με συνέπεια για την ενίσχυση της ελληνικής ελαιοκομίας, επενδύοντας στην καινοτομία, την πιστοποίηση, την εξωστρέφεια και την ανάδειξη των μοναδικών χαρακτηριστικών των ελληνικών ποικιλιών», κατέληξε ο γενικός γραμματέας.