Κρήτη: Η καρέτα-καρέτα, πρεσβευτής του βιώσιμου τουρισμού - Χιλιάδες επισκέπτες στις δράσεις ευαισθητοποίησης του ΑΡΧΕΛΩΝ

Μπορεί μια βραδινή βόλτα σε μια παραλία να μετατραπεί σε αυθεντική τουριστική εμπειρία και ταυτόχρονα, σε μάθημα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης; Στην Κρήτη, η απάντηση είναι θετική. Μέσα από το πρόγραμμα «Sea Turtle Beach Walk» του ΑΡΧΕΛΩΝ, επισκέπτες από όλο τον κόσμο έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν από κοντά ένα από τα πιο εμβληματικά είδη της Μεσογείου, τη θαλάσσια χελώνα καρέτα-καρέτα, συμμετέχοντας σε μια δράση που συνδέει τον τουρισμό με την προστασία της φύσης.

   Η πρωτοβουλία υλοποιείται σε σημαντικές παραλίες ωοτοκίας του νησιού, στα Χανιά, στο Ρέθυμνο και από φέτος στην περιοχή του Καλαμακίου στη Μεσσαρά, δίνοντας στους συμμετέχοντες την ευκαιρία να περπατήσουν στις παραλίες όπου κάθε χρόνο εκατοντάδες χελώνες επιστρέφουν για να γεννήσουν τα αυγά τους.

   Πρόκειται για μια εμπειρία που ξεφεύγει από τα συνηθισμένα τουριστικά προϊόντα. Δεν αφορά απλώς την παρατήρηση ενός φυσικού φαινομένου, αλλά τη γνωριμία με έναν ολόκληρο κύκλο ζωής που εξελίσσεται αθόρυβα στις ακτές της Κρήτης εδώ και εκατομμύρια χρόνια. Οι συμμετέχοντες ενημερώνονται από τους εθελοντές και τους επιστήμονες του ΑΡΧΕΛΩΝ για τη βιολογία της καρέτα-καρέτα, τις συνθήκες που απαιτούνται για την επιβίωσή της, αλλά και τις απειλές που αντιμετωπίζει από την ανθρώπινη δραστηριότητα.

   Η Κρήτη αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τόπους αναπαραγωγής της θαλάσσιας χελώνας στην Ελλάδα και συνολικά στη Μεσόγειο. Οι παραλίες του Ρεθύμνου, των Χανίων και της Μεσσαράς φιλοξενούν κάθε χρόνο εκατοντάδες φωλιές, γεγονός που καθιστά το νησί κρίσιμο κρίκο στην προστασία του είδους. Οι φωλιές προστατεύονται, παρακολουθούνται και καταγράφονται συστηματικά, ενώ κάθε καλοκαίρι δεκάδες εθελοντές από διάφορες χώρες συμμετέχουν στις δράσεις πεδίου.

   Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η υπεύθυνη προγραμμάτων Κρήτης του ΑΡΧΕΛΩΝ, Δανάη Τσαπαρλή, ανέφερε ότι περίπου 30.000 άτομα συμμετείχαν μόνο πέρυσι στις δράσεις ευαισθητοποίησης της οργάνωσης στο νησί, στοιχείο που αναδεικνύει το αυξανόμενο ενδιαφέρον των επισκεπτών και των τοπικών κοινωνιών για την προστασία της θαλάσσιας χελώνας.

   Όπως σημείωσε, τα προγράμματα επισκέψεων αποτελούν ένα ιδιαίτερα σημαντικό εργαλείο περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, καθώς συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση του κοινού και κυρίως των παιδιών, που αποτελούν τους αυριανούς πολίτες. Παράλληλα, ο ΑΡΧΕΛΩΝ υλοποιεί εκπαιδευτικές δράσεις και για εργαζόμενους σε ξενοδοχειακές μονάδες, ενισχύοντας τη συνεργασία με τον τουριστικό κλάδο για την προστασία των παραλιών ωοτοκίας.

   «Στα προγράμματά μας οι επισκέπτες βλέπουν φωλιές, πατήματα χελωνών στην άμμο και ενημερώνονται συνολικά για τη ζωή και τη βιολογία της καρέτα-καρέτα. Μέσα από αυτή τη διαδικασία κατανοούν καλύτερα τη σημασία της προστασίας των παραλιών όπου αναπαράγεται το είδος», ανέφερε η κ. Τσαπαρλή.

   Το ενδιαφέρον είναι ότι η δράση αναδεικνύει μια διαφορετική διάσταση του τουρισμού, η οποία αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη σημασία διεθνώς. Οι ταξιδιώτες δεν αναζητούν πλέον μόνο ήλιο και θάλασσα. Αναζητούν εμπειρίες με περιεχόμενο, δραστηριότητες που τους φέρνουν πιο κοντά στον τόπο που επισκέπτονται και δημιουργούν ουσιαστική σύνδεση με το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.

   Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, ο οικοτουρισμός εξελίσσεται σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς της παγκόσμιας τουριστικής βιομηχανίας. Προορισμοί που διαθέτουν μοναδικά οικοσυστήματα και προστατευόμενα είδη αποκτούν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, υπό την προϋπόθεση ότι η τουριστική αξιοποίηση γίνεται με σεβασμό και αυστηρούς κανόνες προστασίας.

   Η Κρήτη φαίνεται να διαθέτει όλα τα απαραίτητα χαρακτηριστικά για να αξιοποιήσει αυτή τη δυναμική. Από τα φαράγγια και τους γεωτόπους μέχρι τα προστατευόμενα θαλάσσια οικοσυστήματα, το νησί διαθέτει ένα φυσικό κεφάλαιο που μπορεί να στηρίξει νέες μορφές τουρισμού υψηλής προστιθέμενης αξίας. Η παρουσία της καρέτα-καρέτα αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα.

   Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται το πρόγραμμα «Sea Turtle Beach Walk», το οποίο φέτος πραγματοποιείται στις παραλίες ωοτοκίας των Χανίων, του Ρεθύμνου και του Κόλπου της Μεσσαράς. Οι ξεναγήσεις ξεκίνησαν στις 6 Μαΐου στο Ρέθυμνο, ακολούθησαν στις 15 Μαΐου στα Χανιά, ενώ από τις 10 Ιουνίου επεκτείνονται και στο Καλαμάκι της Μεσσαράς.

   Οι περιηγήσεις πραγματοποιούνται καθημερινά στις 08:00 το πρωί και στις 19:00 το απόγευμα, έχουν διάρκεια περίπου 45 λεπτών και απευθύνονται σε οικογένειες και επισκέπτες άνω των τεσσάρων ετών. Προσφέρονται τόσο στα ελληνικά όσο και στα αγγλικά και υλοποιούνται από εκπαιδευμένους εθελοντές και ερευνητές του ΑΡΧΕΛΩΝ.

   Κατά τη διάρκεια της δράσης οι συμμετέχοντες έχουν τη δυνατότητα να παρατηρήσουν ίχνη χελωνών στην άμμο και προστατευμένες φωλιές, να ενημερωθούν για τον κύκλο ζωής της καρέτα-καρέτα, να γνωρίσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το είδος και να κατανοήσουν τη σημασία των δράσεων προστασίας που εφαρμόζονται στις παραλίες ωοτοκίας της Κρήτης.

   Παράλληλα, το πρόγραμμα λειτουργεί και ως εργαλείο ευαισθητοποίησης για τις πιέσεις που δέχονται οι παράκτιες περιοχές. Ο τεχνητός φωτισμός, η έντονη ανθρώπινη παρουσία κατά τις νυχτερινές ώρες, η διάβρωση των ακτών και οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής αποτελούν σημαντικές προκλήσεις για την επιβίωση του είδους.

   Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ξεναγήσεις του ΑΡΧΕΛΩΝ παρουσιάστηκαν πρόσφατα σε διεθνές ιαπωνικό σεμινάριο για τον βιώσιμο τουρισμό ως παράδειγμα καλής πρακτικής που συνδέει την προστασία της φύσης με την τουριστική εμπειρία. Την ίδια στιγμή, οκτώ ξενοδοχεία της Βόρειας Κρήτης πιστοποιήθηκαν πρόσφατα ως «turtle-friendly» από το TUI Care Foundation, σε συνεργασία με τον ΑΡΧΕΛΩΝ, αναγνωρίζοντας τις προσπάθειες προστασίας των παραλιών ωοτοκίας.

   Η συμμετοχή στο Sea Turtle Beach Walk πραγματοποιείται μέσω ηλεκτρονικής κράτησης και δωρεάς, ύψους 50 ευρώ για δύο ενήλικες και έως τέσσερα παιδιά. Τα έσοδα υποστηρίζουν άμεσα το έργο προστασίας του ΑΡΧΕΛΩΝ στις παραλίες ωοτοκίας της Κρήτης.

   Το πρόγραμμα επιχειρεί να γεφυρώσει δύο ανάγκες που συχνά θεωρούνται αντικρουόμενες: την τουριστική ανάπτυξη και την προστασία της φύσης. Από τη μία πλευρά, προσφέρει μια αυθεντική εμπειρία στους επισκέπτες και από την άλλη, ενισχύει τη διατήρηση ενός από τα σημαντικότερα προστατευόμενα είδη της Μεσογείου.

   Η εικόνα ενός επισκέπτη που περπατά αθόρυβα σε μια κρητική παραλία, παρατηρώντας μια προστατευμένη φωλιά ή τα ίχνη μιας χελώνας που βγήκε τη νύχτα στη στεριά, αποτυπώνει ίσως καλύτερα από οτιδήποτε άλλο τη μετάβαση προς ένα νέο μοντέλο τουρισμού. Έναν τουρισμό που δεν καταναλώνει απλώς τον τόπο, αλλά τον γνωρίζει, τον σέβεται και συμβάλλει στη διατήρησή του για τις επόμενες γενιές.