Εσύ σε ποιο μουσείο πήγες τελευταία;

Ο πολιτισμός μας και πάλι στο βάθρο μέσα από χώρους-ορόσημα.

Η συζήτηση για την επιστροφή των Γλυπτών είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο που αφορά τον πολιτισμό της χώρας μας και την ανάδειξή του, ενώ η προσπάθεια για το μεγάλο αυτό εγχείρημα κρατάει δεκαετίες. Ωστόσο, η μεγάλη επιτυχία ήρθε τον Σεπτέμβριο του 2021 στην 22η Σύνοδο της Διακυβερνητικής Επιτροπής της UNESCO για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών στις Χώρες Προέλευσής τους. Μετά από 37 χρόνια συστάσεων της Επιτροπής, αναγνωρίστηκε και ο διακρατικός/ διακυβερνητικός χαρακτήρας του ελληνικού αιτήματος.

Ωστόσο η αναθέρμανση της δημόσιας συζήτησης για την επιστροφή των Γλυπτών δεν είναι η μόνη νίκη του πολιτισμού μας που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια. Ενώ ο τουρισμός – από τις αφίξεις έως τις κρατήσεις – σπάει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο, και η Αθήνα μετατρέπεται σε αγαπημένο αστικό προορισμό για τους Ευρωπαίους και όχι μόνο, πολλά είναι τα σημεία αναφοράς του πολιτισμού που είναι και πάλι στη διάθεση των τουριστών και όλων όσων αγαπούν την τέχνη.

Το Μάρτιο του 2021, ολοκληρώθηκε η επέκταση και ανακαίνιση της Εθνικής Πινακοθήκης. Το μεγάλο αυτό έργο του Υπουργείου Πολιτισμού, μάλιστα, σηματοδότησε την έναρξη των εορτασμών της επετείου των 200 ετών από την Ελληνική Επανάσταση. Η Πινακοθήκη μάλιστα άνοιξε τις πύλες της με την περιοδική έκθεση «Το 1821 στη ζωγραφική. Η Ελλάς απαιτεί την ιστορικήν Πινακοθήκην της». Τα έργα της έκθεσης προήλθαν αποκλειστικά από τις ελληνικές και ευρωπαϊκές συλλογές της, με  ζωγραφική του 19ου αιώνα. Ουρές επισκεπτών σχηματίστηκαν και συνεχίζουν να σχηματίζονται έξω από την Πινακοθήκη, κάτι που αποδεικνύει πόσο είχε λείψει στο Αθηναϊκό και φιλότεχνο κοινό ο συγκεκριμένος χώρος.

Τον Φεβρουάριο του 2020, τέθηκε και πάλι σε λειτουργία το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης. Παρά τα προβλήματα που προκάλεσε η πανδημία και τους αυτονόητους περιορισμούς που επιβλήθηκαν, τις πρώτες μέρες της λειτουργίας του, το ΕΜΣΤ υποδεχόταν περίπου 1000 επισκέπτες κατά μέσο όρο την ημέρα. Μάλιστα, ενδεικτικό της δίψας και της αγάπης του κοινού για την τέχνη ήταν το γεγονός ότι ο αριθμός των επισκεπτών άγγιξε τους 3000 μέσα σε μια μόλις ημέρα.

Μια ακόμα μεγάλη επιτυχία που σημειώθηκε ήταν η ολοκλήρωση του καινοτόμου ψηφιακού προγράμματος «Αρχαία Ολυμπία: Κοινός Τόπος» σε συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού με τη Microsoft.  Το έργο αφορά στην ψηφιακή διατήρηση και αποκατάσταση της Αρχαίας Ολυμπίας, γενέτειρας των Ολυμπιακών Αγώνων, με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό το έργο ψηφιακής αναβίωσης επιτρέπει στους θεατές σε όλο τον κόσμο να εξερευνήσουν την Αρχαία Ολυμπία όπως ήταν πριν από περισσότερα από 2.000 χρόνια με μια συναρπαστική εμπειρία μέσω διαδραστικής εφαρμογής για κινητά τηλέφωνα.

Το μεγάλο καμάρι της Αθήνας, της Ελλάδας και της… ανθρωπότητας, ο Ιερός Βράχος της Ακρόπολης πλέον μπορεί να καυχιέται και για τις αναβαθμισμένες υποδομές του. Την Πέμπτη 3 Δεκεμβρίου, Παγκόσμια Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία, παραδόθηκαν από την Πολιτεία οι αναβαθμισμένες υποδομές στον Ιερό Βράχο για άτομα με κινητικές δυσκολίες, με δωρεά και υλοποίηση του Ιδρύματος Ωνάση. Μία συμβολική κίνηση στο μνημείο που συμβολίζει τις ίσες ευκαιρίες.

Τέλος, ο Οργανισμός Πολιτισμού και Ανάπτυξης ΝΕΟΝ, για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά, ενεργοποιεί τον εμβληματικό χώρο του πρώην Δημόσιου Καπνεργοστασίου ως χώρο πολιτισμού, στο πλαίσιο της συνεργασίας με τη Βουλή των Ελλήνων, και παρουσιάζει την έκθεση σύγχρονης τέχνης Dream On, μια έκθεση που υμνεί τον ρόλο της τέχνης στο δημόσιο χώρο.

Από την Εθνική Πινακοθήκη, στο ΕΜΣΤ, και από τον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης στην Αρχαία Ολυμπία, ο πολιτισμός και η κληρονομιά μας διεκδικούν και πάλι τη θέση που τους αξίζει. Η περιπέτεια της πανδημίας ανέδειξε την χρησιμότητα και την αναγκαιότητα της τέχνης και του πολιτισμού. Σε μια χώρα που γυρίζει σελίδα, δεν θα μπορούσε να λείπει το κεφάλαιο που λειτουργεί ως πυξίδα για την πρόοδο. Δεν θα μπορούσε να λείπει – και δεν λείπει – το κεφάλαιο της τέχνης και του πολιτισμού.

* Γράφει η Ίριδα για το Ελλάδα 24