Τα καλλιτεχνικά σχολεία κρατάνε την φλόγα της τέχνης αναμμένη

Χτισμένο στα παλιά Λουτρά Παλατζιάν, επί της οδού Ελευθέριου Βενιζέλου 98, στεγάζεται το Καλλιτεχνικό σχολείο Κερατσινίου-Δραπετσώνας. Μαθητές και καθηγητές μας μίλησαν γι’ αυτό το ιδιαίτερο σχολείο, και ανέδειξαν την φιλοσοφία του. «Δεν υπάρχει τίποτα που να μην μπορεί να το εκφράσει η τέχνη».

Η Πάνη Σταθόπουλου, διευθύντρια του σχολείου δέχθηκε να μας δώσει συνέντευξη όπως καθηγητές και μαθητές του καλλιτεχνικού σχολείου.

Κυρία Σταθοπούλου ποια είναι τα καθήκοντα μιας διευθύντριας ενός καλλιτεχνικού σχολείου;

«Δυστυχώς αυτά τα σχολεία στην αρχή, προβλεπόταν ότι θα έπρεπε να υπάρχει επιπλέον προσωπικό όπως γραμματέας και καλλιτεχνικός διευθυντής. Αυτό το μέτρο καταργήθηκε λόγω περικοπών και βρέθηκα να έχω αναλάβει πολλά καθήκοντα ταυτόχρονα. Αυτό που καλούμαστε να κάνουμε, είναι να είμαστε υπεύθυνοι για την οργάνωση εκδηλώσεων και παραστάσεων, να δημιουργούμε τις κατάλληλες συνθήκες ώστε οι καθηγητές όλων των ειδικοτήτων να συνεργάζονται μεταξύ τους, να προωθούμε τις διαθεματικές διδασκαλίες. Στις καλλιτεχνικές κατευθύνσεις, διδάσκουν δύο καθηγητές σε κάθε τμήμα, γιατί τα παιδιά πρέπει να έχουν την στοργή και την υποστήριξη του δασκάλου σε μικρές ομάδες. Δεν μπορείς να μπεις σε ένα τμήμα 25-27 παιδιών και να τους διδάξεις την τέχνη. Πρέπει να έχεις λίγα παιδιά για να μπορείς να τα καθοδηγείς, να τα διορθώνεις και να τα στηρίζεις. Όπως επίσης μέσω αυτού του τρόπου διδασκαλίας, καθηγητές και μαθητές μαθαίνουν να συνυπάρχουν διότι όταν μπαίνουν δύο καθηγητές όπου ο ένας βοηθάει τον άλλο, μαθαίνουν και τα παιδιά να συνεργάζονται.»

Πείτε μας την άποψη σας για την ύπαρξη τόσο λίγων σχολείων στην Ελλάδα.

Είναι ένα πολυέξοδο σχολείο για το κράτος, γιατί είναι όλα δωρεάν. Πρέπει να προσληφθούν επιπλέον καθηγητές , να φτιαχτούν επιπλέον χώροι, υποδομές-εξοπλισμός, ενώ υπάρχουν σχολεία που δεν έχουν σχολικές αίθουσες για να γίνεται σωστά το μάθημα. Είναι πολυέξοδα και σε θέματα κτηριακού εξοπλισμού και  προσωπικού. Αυτός είναι ένας λόγος που το κράτος δεν είναι εύκολο να τα στηρίξει, για αυτό συνεργάζονται οι δήμοι. Ένας δήμος μπορεί να φιλοξενήσει ένα καλλιτεχνικό σχολείο αν έχει την δυνατότητα και μπορεί να διαθέσει κάποια ποσά γιατί τα παιδιά σιτίζονται. Μεταφέρονται δωρεάν από και προς το σχολείο με έξοδα της περιφέρειας. Ευτυχώς έχουμε έναν δήμαρχο και μια αντιδήμαρχο παιδείας οι οποίοι έχουν υποστηρίξει επανειλημμένα το σχολείο σε όλα τα επίπεδα, και οικονομικά και ηθικά γιατί πολλά από τα έξοδα του σχολείου τα έχει αναλάβει η σχολική επιτροπή του δήμου.

Πιστεύετε ότι τα καλλιτεχνικά σχολεία ευνοούν τις τέχνες;

«Φυσικά. Οι τέχνες στην Ελλάδα και ειδικά στα σχολεία θεωρώ ότι έχουν περιοριστεί παρά πολύ. Όταν ακούς την λέξη τέχνη στο σχολείο, σου έρχεται μονάχα η ζωγραφική όπου ακόμα και αυτό το μάθημα, είναι πολύ περιορισμένη ως προς τον βαθμό.

Είναι απίστευτο ότι υπάρχουν εντέλει τόσα παιδιά που νοιάζονται για τις τέχνες γιατί είναι κάτι που μας αρέσει να κάνουμε οτιδήποτε κι’αν είναι. Είτε λέγεται θέατρο, είτε λέγεται εικαστικά, είτε λέγεται χορός, αν σου αρέσει γνωρίζεις πολύ καλά παιδιά. Όλοι μοιραζόμαστε ίδιες ιδεολογίες ως προς την τέχνη, και μας ενώνει ένα κοινό πράγμα. Εδώ έχουμε 8 ώρες αντί 7, αλλά έχουμε άμεση επαφή με την τέχνη, ενώ αυτό που λείπει από τα κανονικά σχολεία, είναι η συνεχής σύνδεση και αγάπη προς αυτή. Μελλοντικά, μακάρι να υπάρχει αυτή η αγάπη και η αφοσίωση προς την τέχνη από μαθητές και καθηγητές, ακόμα και στα κανονικά δημόσια σχολεία. Τα καλλιτεχνικά σχολεία, κρατάνε την φλόγα της αναμμένη.» Μακάρι όλα τα σχολεία να ήταν «καλλιτεχνικά» από κάθε άποψη, γιατί τα παιδιά ακόμα και αν δεν ακολουθήσουν καλλιτεχνικούς κλάδους μετέπειτα, η παιδεία που παίρνουν αυτά τα 6 χρόνια που φοιτούν, είναι σημαντική. Δεν υπάρχει εκφοβισμός σε αυτά τα σχολεία, τα παιδιά εκφράζονται, επικοινωνούν, αντιμετωπίζοντας τις δυσκολίες και τα εμπόδια που προκύπτουν όπως είναι η πανδημία.» Γίνεται δουλειά και στις 3 κατευθύνσεις από άξιους συναδέλφους χορευτές, εικαστικούς, ηθοποιούς, κινηματογραφιστές και θεατρολόγους.

Καθηγητές:

Τι κάνει το μάθημά σας ξεχωριστό;

Μ. Κυρλής - Θεατρολόγος, Καθηγητής Υποκριτικής: «Εμένα με ενδιαφέρει να κάνω τα παιδιά να εμπνευστούν, το οποίο δεν είναι εύκολο. Το υπουργείο, μας έχει δώσει συγκεκριμένη ύλη, η οποία δυσκολεύει την κατάσταση. Το σημαντικότερο είναι να κάνουμε τα παιδιά ενεργητικά. Δικιά μου φιλοδοξία είναι,  τα μαθήματα να γίνονται διαδραστικά, πράγμα το οποίο δεν επιτρέπει το υπουργείο. «Θεωρώ ότι ο χορός είναι ένας τρόπος που μπορούμε να έρθουμε κοντά με ανθρώπους ανεξάρτητα αν μιλάμε την ίδια γλώσσα, των θρησκευτικών μας πεποιθήσεων, του σεξουαλικού μας προσανατολισμού, είναι κάτι το οποίο μπορεί να ενώσει τους ανθρώπους και να τους ανοίξει νέους ορίζοντες.»

Θ. Ραυτόπουλος - Καθηγητής Εικαστικών: «Κάθε χρονιά δεν είναι ίδια. Παρότι υπάρχει ένας οδηγός σπουδών, έχω επιλέξει κάποιες ασκήσεις για τους αυτοσχεδιασμούς, που θεωρώ χρήσιμες όταν δουλέψουμε με σύγχρονα ή κλασικά κείμενα για την σύνθεση και ανάπτυξη των ρόλων. Κάθε χρονιά κυμαίνεται ανάλογα με την δυναμική της τάξης. Το κύριο θέμα είναι να γίνουμε όλοι μια ομάδα.»

Τα μαθήματα που κάνετε απαιτούν άμεση επαφή με την κίνηση. Πως έγιναν τα μαθήματα στην καραντίνα;

Μ. Πανουργιά - Καθηγήτρια Σύγχρονου Χορού, Κινησιολογίας και Θεατρικής Κίνησης: «Το θέατρο προϋποθέτει την πλήρη κίνηση του σώματος που αυτό περιορίστηκε με την τηλεκπαίδευση. Στην δεύτερη καραντίνα με το WebEx, έγιναν προσαρμογές. Για παράδειγμα, με τα παιδιά της Α’ Γυμνασίου, δουλέψαμε τα σονέτα του Σαίξπηρ και τον Ιούνιο κάναμε παράσταση στο σχολείο. Δουλέψαμε στην δραματοποίηση κειμένων του Σολωμού και του Βυζηινού, με ηχογραφήσεις και βίντεο που μας έστελναν τα παιδιά που τα αξιολογούσαμε και τα βελτιώναμε. Καταφύγαμε σε λύσεις και παρότι ήμουν διστακτικός στην αρχή, λειτούργησε, αλλά το θέατρο σε καμία περίπτωση να διδαχθεί και να παρασταθεί διαδικτυακά.

Μ. Κυρλής - Θεατρολόγος, Καθηγητής Υποκριτικής: «Είχαν πολύ πλάκα πρωτίστως. Σαφώς όμως είχε και δύσκολες στιγμές. Πολλές φορές δεν μπορούσαμε να κάνουμε μάθημα γιατί κοβόταν η σύνδεση, όμως στην πλειοψηφία τους τα μαθήματα έγιναν, σαφώς προσαρμόστηκαν σε ένα πολύ μικρότερο χωρικό πλαίσιο, σε ένα δωμάτιο ή σε ένα γραφείο. Η καραντίνα έφερε και κάτι ευχάριστο. Οι καθηγητές, ήρθαμε πιο κοντά με τα παιδιά στο προσωπικό κομμάτι, το πως βιώνουμε την καραντίνα, το πως βρίσκουμε τρόπους να ανταπεξέλθουμε στις δυσκολίες όπως ήταν ο Covid, και βρήκαμε δημιουργικούς τρόπους να χρησιμοποιήσουμε το σώμα μας μέσα σε περιορισμούς όπως του χώρου και του χρόνου γιατί τα μαθήματα ήταν μικρότερα σε διάρκεια όποτε έπρεπε να βρούμε έναν τρόπο να διαχειριστούμε την διδασκόμενη ύλη, είχαμε και τα πρόβλημα τα της μη χρήσης κάμερας, όποτε και αυτό ακόμα πάλι βρήκαμε τρόπους μέσω του τσατ να κάνουμε δημιουργικό το μάθημα, και να διατηρήσουμε κάπως την χαρά μας για τον χορό. Είδαμε πολλά βίντεο που λόγω υποδομών πολλές φορές δεν έχουμε την δυνατότητα να δούμε στο σχολείο λόγω υποδομών»

Οι υποδομές είναι οι κατάλληλες για την εύρυθμη λειτουργία του καλλιτεχνικού σχολείου;

Μ.Πανουργιά - Καθηγήτρια Σύγχρονου Χορού, Κινησιολογίας και Θεατρικής Κίνησης: «Αληθεύει γιατί εφόσον είχε ιδρυθεί αποκλειστικά για εικαστικά, οι αίθουσες είχαν προβλεφθεί για να υπάρχουν δυο τμήματα από κάθε τάξη, που σπουδάζουν μόνο εικαστικά. Συγχωνεύθηκαν 3 καλλιτεχνικές κατευθύνσεις, σε ένα κτήριο που προορίζονταν για μια, όπου αυτό σήμαινε ότι έπρεπε να γίνουν μετατροπές. Μια από αυτές ήταν ότι κάναμε την αίθουσα της γλυπτικής, αίθουσα χορού.

Τι μας είπαν οι μαθητές!

Τι εξετάσεις δίνεις για να περάσεις σε ένα καλλιτεχνικό σχολείο;

Χριστόφορος Γαλίτης-μαθήτης: Είναι ανάλογα την κατεύθυνση που επιθυμεί ο μαθητής. Για τα εικαστικά που δεν πέρασα, όλες οι εξετάσεις είχαν ένα μοτίβο. Στα εικαστικά έπρεπε να σχεδιάσεις ένα θέμα. Το θέμα που μας δόθηκε εκείνη την μέρα ήταν «Το όνειρο μου.» Το δικό μου όνειρο που σχεδίασα, ήταν να πηγαίνω στην Ιταλία με ένα πλοίο, με το σχολείο, κάτι που πραγματοποιήθηκε πριν δύο  χρόνια. Για το θέατρο/κινηματογράφο, μας δόθηκαν 8 εικόνες που έπρεπε να διαλέξουμε τις 6 και να γράψουμε μια ιστορία, έπειτα να αποδώσουμε ένα κείμενο ώστε να αναδείξουμε τον προφορικό μας λόγο και τέλος, να αυτοσχεδιάσουμε σε μικρές ομάδες.

Στην κατεύθυνση του θεάτρου και κινηματογράφου, πως γίνονται τα μαθήματα;

Χριστόφορος Γαλίτης-μαθητής: Όπως κάθε κατεύθυνση έχει κάποια βασικά μαθήματα. Κάνουμε υποκριτική, φωνητική ορθοφωνία για καλύτερη άρθρωση λόγου, θεατρολογία και ιστορία θεάτρου, στοιχεία κινηματογράφου, σκηνοθεσία-γύρισμα-μοντάζ, δημιουργική γραφή, θεατρική κίνηση που αφορά την κίνηση και την στάση του σώματος στην σκηνή, και εικαστικά. 

Πρωτίστως έχουμε έναν στόχο, για να είμαστε εδώ σημαίνει ότι θέλουμε να ακούσουμε και να μάθουμε κάτι που θέλουμε να το εξελίξουμε. Αντιστοίχως οι καθηγητές προσαρμόζουν το μάθημα τους ανάλογα. Προφανώς υπάρχει και η απαραίτητη ύλη όμως για παράδειγμα στο μάθημα της υποκριτικής, εξασκούμαστε σε κείμενα, μονολόγους, διοργανώνουμε  παραστάσεις. Στον κλάδο του κινηματογράφου, τα μαθήματα γίνονται όπως μια διάλεξη πανεπιστημίου, οι περισσότεροι δάσκαλοι μας έχουν διδακτορικό. Ένας παλιός μας καθηγητής ήταν λέκτορας στο πανεπιστήμιο και μας έκανε μαθήματα κινηματογράφου στο σχολείο. Ως προς την διαδραστικότητα των μαθημάτων, ενώ πολλοί καθηγητές το επιθυμούν, πολλές φορές δεν υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες και υποδομές. Η αίθουσα των φυσικών επιστημών έχει καταληφθεί από τα εικαστικά, δεν έχουμε εργαστήριο, γενικά υπάρχουν ελλείψεις ως προς τις εγκαταστάσεις για τα μαθήματα γενικής παιδείας. Στον κινηματογράφο βέβαια, αν  δεν έχεις διαδραστικά μέσα δεν μπορεί να γίνει μάθημα. Πρέπει να δείξεις εικόνες, βίντεο και παρουσιάσεις όπου χωρίς βασικά μέσα, είναι ανέφικτο.

Πώς θα χαρακτήριζες τα 5 χρόνια της φοίτησης σου σε αυτό το σχολείο;

Χριστόφορος Γαλίτης: Είμαι 5 χρόνια στο σχολείο, και θα κάνω και τον τελευταίο χρόνο του λυκείου. Το σχολείο δεν είναι για όλους. Υπάρχουν παρά πολλά παιδιά που έχουν φύγει γιατί δεν τους ευνοεί η κατάσταση. Είναι πολλές οι ώρες και η μετακίνηση είναι δύσκολη. Προσωπικά, ποτέ δεν σκέφτηκα να φύγω από το σχολείο, επειδή νιώθω ότι αυτό το περιβάλλον, με κάνει να νιώθω αγαπητός. Δεν υπάρχει εκφοβισμός, υπάρχει μόνο χαρούμενο κλίμα. Κάθε μέρα που ξυπνάω, πάω στο σχολείο με χαρά.

Να τονίσω βέβαια, ότι κακώς στο σχολείο μας, δεν υπάρχει πιστοποίηση ότι έχω φοιτήσει σε καλλιτεχνικό σχολείο και ότι έχουμε κάποια μόρφωση στις τέχνες. Έχουν γίνει πολλές διαμαρτυρίες ώστε να γίνει μια επίσημη αναγνώριση ότι οι μαθητές φοίτησαν σε καλλιτεχνικό σχολείο.

Τώρα για το μέλλον, θέλω να σπουδάσω γραφιστική στο ΠΑΔΑ. Θέλω να συνεχίσω να ασχολούμαι με τις τέχνες καθώς και στον ελεύθερο μου χρόνο ασχολούμαι με την φωτογραφία και τον κινηματογράφο, και όλα αυτά τα μαθήματα, ευνοούν αυτό που κάνω. Πάντως σίγουρα, ότι και να κάνω η τέχνη δεν θα φύγει ποτέ από την ζωή μου.

Η συνέντευξη από το καλλιτεχνικό σχολείο ήταν του φοιτητή Δημοσιογραφίας Μάριου Παπαδόπουλου