Στις μέρες μας διαπιστώνω ότι έχω τον Τσίπρα διαμορφωμένο σταδιακά σε μια μασκότ του σύγχρονου Νεοέλληνα

Συνέντευξη στη Λία Λάππα 

Ο Χρήστος Παπανίκος είναι αυτός που πιάνει το μολύβι του για να σχολιάσει στιγμιότυπα της επικαιρότητας και το διαδίκτυο παίρνει φωτιά από τις κοινοποιήσεις και τα σχόλια. Ως αποκλειστικός συνεργάτης του ellada24 και με αφορμή το πρώτο του βιβλίο με τίτλο Στιγμές επικαιρότητας, Σκίτσα – γελοιογραφίες 2019-2021, αδράξαμε την ευκαιρία να τον ρωτήσουμε όλα αυτά που θέλαμε απεγνωσμένα τόσο καιρό!

Ασχολείστε με όλα, αλλά η πολιτική φαίνεται πως είναι η αγάπη σας. Αληθεύει κάτι τέτοιο;

Δεν θα το έλεγα. Πιο πολύ με ενδιαφέρουν οι συμπεριφορές των συνανθρώπων μας και η αισθητική τους. Η πολιτική είναι μια παράμετρος που τις διαμορφώνει και τις αντανακλά. Η σάτιρα προς τους πολιτικούς καθιερώθηκε ως εκτόνωση και την ακολουθώ, αλλά στην ουσία νομίζω ότι προσπαθώ να διαλευκάνω αυτά που πιστεύει το κάθε κομμάτι της κοινωνίας που τους ακολουθεί και τον τρόπο που οι πολιτικοί το διαχειρίζονται.  

Θεωρείτε ότι το χιούμορ σας είναι καυστικό ή έξυπνο;

Δεν ξέρω, δεν το σκέφτομαι. Το έχω στον νου μου σαν αστεία που θα μπορούσαν να βγουν στην κουβέντα μιας παρέας που έχει ειρωνική, σαρκαστική αλλά κατά βάθος παιχνιδιάρικη διάθεση, τουλάχιστον όταν δεν νιώθει αγανάκτηση.  

Πριν λίγο καιρό, όταν έφυγε από τη ζωή η Φώφη Γεννηματά, δημιουργήσατε ένα σκίτσο που όλοι θυμόμαστε και δημοσιεύτηκε ακόμα και από τους πιο κοντινούς της ανθρώπους. Πώς μπορέσατε να αποδώσετε μια τόσο θλιβερή στιγμή για την πολιτική ζωή του τόπου τόσο έξοχα;

Έχω βιώσει το ξαφνικό, βαρύ πένθος και πιάνομαι από τη διάθεση αυτού του βιώματος, για να περιγράψω αντίστοιχα γεγονότα. Η Φώφη έφυγε όντας ενεργή στο Κοινοβούλιο. Σχεδόν βγήκε από τη Βουλή για το υπερπέραν. Σκέφτηκα τον χώρο εκμηδενισμένο, με μόνο ορατό το έδρανό της, με το μικρόφωνο ανοιχτό και τα προσωπικά της είδη αφημένα. Πίσω και πέρα από όλα, μου φάνηκε τελικά σαν ένας άνθρωπος με τραγική ατυχία και γι’ αυτό συγκέντρωσαν τα τελευταία της βήματα πολλή αγάπη, που σκόρπισε σαν πέταλα λουλουδιών που ζωγράφισα, συγχωνεύτηκε μαζί της και ελπίζω να της έφερε ένα τελευταίο χαμόγελο.

Σε ποια περίοδο πιστεύετε ότι βρισκόμαστε πολιτικά;

Νομίζω αναθεώρησης, απομυθοποίησης και κοινωνικών δικτύων. Μετά τον θυμό για την οικονομική κρίση και αφού δοκιμάσαμε και τον τελευταίο πιθανό δρόμο για καλή ζωή χωρίς κόστος, που υποσχόταν η Αριστερά, περιμένουμε, πιο ανεκτικοί, λύσεις πρακτικές. Νέες παραλογίες εμφανίζονται στα κοινωνικά δίκτυα, τα οποία παίζουν πια τον ρόλο μιας πλατείας πολιτικών τσακωμών και πειραγμάτων, αλλά αυτές δεν παίρνουν πλέον τη μορφή ρεύματος που θα ανατρέψει την τάση για εξομάλυνση στην καθημερινότητα. 

Είναι ώριμοι οι Έλληνες για πολιτικές συζητήσεις;

Δεν ξέρω ποιοι λαοί είναι ώριμοι γι’ αυτές ούτε και σε ποιο θέμα συζήτησης είναι ώριμοι οι Έλληνες. Και εγώ τις αποφεύγω, δεν νιώθω ειδικός. Στα κοινωνικά δίκτυα μοιάζει να μην τα καταφέρνουν στις πολιτικές συζητήσεις, αλλά ίσως είναι διογκωμένες εκεί οι αντιθέσεις. Γενικά έχουν την τάση να πιστεύουν ουτοπίες, να τις ακολουθούν με πάθος είτε γιατί είναι νέοι, είτε γιατί θέλουν να μείνουν συνεπείς στη νεότητά τους, κάτι που δείχνει συναισθηματισμό. Κάνουν έξυπνα πειράγματα, όταν δεν είναι χυδαίοι. Παρατούν εύκολα τις θεωρίες, αν είναι να μη ζήσουν καλά και με ασφάλεια.

Τι σας ενοχλεί περισσότερο στη σημερινή κατάσταση και ενδεχομένως να έχετε ασχοληθεί περισσότερο με τα σκίτσα σας;

Η χαλαρότητα στην τήρηση των κανόνων, η υποκρισία, μια κακώς εννοούμενη επαναστατικότητα που συχνά βάζει τους δικούς της συντηρητικούς κανόνες. Γραπτοί και άγραφοι νόμοι, κανόνες ευγένειας, οδήγησης, όρια ενόχλησης, όρια ταχύτητας, ανοχής, όλα είναι σχεδόν αφημένα στο τυχαίο και στη διάθεση του καθενός. Πολίτες νιώθουν δυνατοί παραβιάζοντάς τα και κάποιοι πολιτικοί δοξάζονται σχεδόν όταν προβάλλουν τη μη τήρηση κανόνων. Την ίδια στιγμή, σε μια κοινωνία που δεν τηρεί βασικούς κανόνες σεβασμού, νέου είδους προσβολές και ευθιξίες εισέρχονται στον δημόσιο λόγο από τάσεις του διαδικτύου, άλλοτε δικαιολογημένα και άλλοτε υστερικά.

Έχετε αγαπημένα πρόσωπα που σκιτσάρετε;

Κάποιες φυσιογνωμίες βγαίνουν πιο εύκολα, αλλά δεν επιδιώκω να σκιτσάρω βάσει του πόσο βολεύει το πρόσωπο του καθενός, αλλά του κατά πόσον κυριαρχεί στο κομμάτι της επικαιρότητας που με απασχολεί. Παλιότερα, θυμάμαι, ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ήταν μια φιγούρα που μπορούσα εύκολα να κάνω με τρόπο που να είναι και αστείος και να μοιάζει. Στις μέρες μας διαπιστώνω ότι έχω τον Τσίπρα διαμορφωμένο σταδιακά σε μια μασκότ του σύγχρονου Νεοέλληνα.

Υπήρξαν περίοδοι που νιώθατε ότι έπρεπε να πείτε πιο πολλά πράγματα, με αποτέλεσμα να δίνετε περισσότερα σκίτσα στα μέσα με τα οποία συνεργαζόσαστε;

Συμβαίνει. Τότε που ήθελα να πω πολλά δεν συνεργαζόμουν με κάποιο μέσο. Στα γεγονότα στο Μάτι είχα πρόσφατο πένθος και η διαχείριση της πένθιμης κατάστασης των ημερών από τους αρμόδιους με έκανε να θέλω να σκιτσάρω συνέχεια με κάποια αγανάκτηση. Είχα μπει σε μια αίσθηση ηθικού χρέους.

Γιατί επιλέξατε από τα σκίτσα σας, την περίοδο 2019-2021 για το πρώτο σας βιβλίο;

Έκανα σκίτσα χωρίς να έχω στόχο να μπουν σύντομα σε ένα βιβλίο. Τα έφτιαχνα όποτε είχα χρόνο, για το κοινό του διαδικτύου. Δημιουργούνταν όμως μεγάλα κενά στον σχολιασμό της επικαιρότητας και δεν έπιανα όλα τα γεγονότα. Όταν ήρθε ξαφνικά η πρόταση από τις εκδόσεις Μίνωας, δεν ήμουν σίγουρος αν μπορώ να γεμίσω βιβλίο. Έτσι πήραμε έργα από τις δύο τελευταίες χρονιές και λίγα από το 2019, ώστε να βγει μια ενότητα νοηματική με συνοχή, που να αφορά πιο επίκαιρα γεγονότα, άλλα που θυμόμαστε εύκολα και άλλα που μας επηρεάζουν ακόμη.

Ποια κριτήρια υπάρχουν για ένα επιτυχημένο σκίτσο;

Χρειάζεται κάποιο στοιχείο έκπληξης είτε στο κείμενο είτε στις φιγούρες και την εικόνα. Είτε σε όλα. Σαφήνεια, λιτότητα, αμεσότητα. Και ένα «άγγιγμα» στα βιώματα του αναγνώστη ή στην συναισθηματική φόρτισή του.

Η έμπνευση έρχεται από τις σκέψεις σας ή από την ενημέρωση που έχετε και θεωρείτε ότι είναι χρέος σας να βοηθήσετε μια κατάσταση, όπως παραδείγματος χάρη την επιτάχυνση των εμβολιασμών;

Από τις σκέψεις μου πάνω στην ενημέρωση, από άρθρα και σχόλια, από μια κουβέντα ή κάτι που θα δω. Πάντα η γελοιογραφία μετέδιδε κοινωνικά μηνύματα και στην εποχή μας έλαχε η μάχη κατά της πανδημίας, της παραλογίας και της αποσταθεροποίησης. Δεν μπορεί κάποιος δημιουργός εικόνων που απευθύνεται σε κάποιο μικρό ή μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας να λειτουργεί ανεύθυνα ή αδιαφορώντας για την πραγματικότητα και την αξία της ζωής.  

Ποια χαρακτηριστικά σας θέλετε να βλέπει κάποιος παρατηρώντας τα σκίτσα σας;

Την αγάπη για τον καταπιεσμένο απλό πολίτη από τον συνάνθρωπο, από τις πολιτικές επιλογές, την Ιστορία, τις συνθήκες ζωής. Την αγάπη για την ειρήνη, τη Δημοκρατία και την κοινή λογική. Και κάποια τάση προς τον συναισθηματισμό, τη ζωγραφική, το σινεμά, τα καρτούν και την ποίηση.

Διαγωνισμός!

Το Ελλάδα 24 σε συνεργασία με τις εκδόσεις Μίνωας σας χαρίζουν 10 αντίτυπα του νέου βιβλίου του σκιτσογράφου Χρήστου Παπανίκου «Στιγμές Επικαιρότητας».

Για να πάρετε μέρος:

Κάντε like στη σελίδα Ελλάδα 24 στο Facebook (https://www.facebook.com/ellada24),

δημόσια κοινοποίηση του post στο προφίλ του συμμετέχοντος στο Facebook

follow στο λογαριασμό Ελλάδα 24 στο Instagram

(https://www.instagram.com/ellada24gr/) και like στο post

Η κλήρωση θα γίνει στις 20/01/2022 και οι τυχεροί θα ειδοποιηθούν με μήνυμα