Η διαδικτυακή βία ως μορφή έμφυλης βίας

Η διαδικτυακή βία η οποία εμφαίνεται με τη μορφή της μη συναινετικής πορνογραφίας, της αυθαίρετης ή εκδικητικής πορνογραφίας, των απειλών για βιασμούς και δολοφονίες, της ηλεκτρονικής διευκόλυνσης της εμπορίας ανθρώπων κ.α. δεν αποτελεί ξεχωριστό φαινόμενο σε σχέση με τη βία στον πραγματικό κόσμο, καθώς έχει συχνά τα ίδια χαρακτηριστικά με τη σωματική ή σεξουαλική βία.

Η εκδικητική πορνογραφία και η μη συναινετική πορνογραφία περιλαμβάνει τη διαδικτυακή διανομή φωτογραφιών ή βίντεο σεξουαλικού περιεχομένου, χωρίς τη συναίνεση του ατόμου που πρωταγωνιστεί σε αυτά. Ο δράστης είναι συχνά πρώην σύντροφος, ο οποίος απέκτησε εικόνες ή βίντεο κατά τη διάρκεια προηγούμενης σχέσης στοχεύει στον δημόσιο εξευτελισμό του θύματος για να εκδικηθεί για το τέλος της σχέσης. Παρ’ όλα αυτά, οι δράστες δεν είναι κατ’ ανάγκη σύντροφοι ή πρώην σύντροφοι και το κίνητρο δεν είναι πάντα η εκδίκηση. Οι εικόνες μπορεί επίσης να υποκλαπούν από τον υπολογιστή, τους λογαριασμούς μέσων κοινωνικής δικτύωσης ή το τηλέφωνο του θύματος και μπορεί να χρησιμοποιηθούν με σκοπό την πρόκληση πραγματικής βλάβης στην πραγματική ζωή του στόχου.

Στην Ελλάδα η εκδικητική πορνογραφία που ασκείται σε βάρος γυναικών και κοριτσιών δεν είναι πλήρως κατανοητή ή νομικά κολάσιμη. Εντούτοις ο νόμος 4624/2019 για την προστασία των προσωπικών δεδομένων προβλέπει ποινή 1-5 έτη και χρηματική ποινή 100.000 ευρώ αλλά δεν υπάρχει ακόμα σχετική νομολογία. Ωστόσο στο Ηνωμένο Βασίλειο από τον Απρίλιο του 2015 η κοινοποίηση προσωπικών φωτογραφιών ή βίντεο με σεξουαλικό περιεχόμενο η οποία πραγματοποιείται χωρίς τη συναίνεση του εικονιζόμενου και έχει ως σκοπό την αναστάτωση των ατόμων που στοχοποιούνται αποτελεί ποινικό αδίκημα που επισύρει ποινή φυλάκισης έως δύο ετών. 

Η Γαλλία το 2016 θέσπισε τον νόμο περί ψηφιακής δημοκρατίας, ο οποίος προβλέπει αυστηρότερες κυρώσεις σε βάρος των ατόμων που κρίνονται ένοχοι για εκδικητική πορνογραφία. Βάσει της νέας νομοθεσίας, οι δράστες έρχονται αντιμέτωποι με ποινή φυλάκισης δύο ετών ή με πρόστιμο ύψους 60 000 ευρώ.

Παρόμοιες διατάξεις θεσπίστηκαν από ένα γερμανικό δικαστήριο, το οποίο το 2014 χαρακτήρισε παράνομη την αποθήκευση φωτογραφιών σεξουαλικού περιεχομένου πρώην συντρόφου εφόσον η (ο) σύντροφος ζητήσει τη διαγραφή τους.

* Άρθρο της Φανής Γιωτάκη, δικηγόρου, για το Ελλάδα 24